شمس الدين حافظ
584
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
500 - « سهلست تلخى مى » اى دل مباش يكدم ، خالى ز عشق و مستى * وانگه برو كه رستى از نيستى و هستى گر جان به تن ببينى ، مشغولِ كارِ او شو * هر قبلهاى كه بينى ، بهتر ز خودپرستى با ضعف و ناتوانى همچون نسيم خوش باش * بيمارى اندرين ره ، بهتر ز تندرستى در مذهبِ طريقت ، خامى نشانِ كفرست * آرى طريقِ دولت ، چالاكى است و چُستى تا فضل و عقل بينى ، بىمعرفت نشينى * يك نكتهات بگويم ، خود را مبين كه رَستى در آستانِ جانان ، از آسمان مينديش * كز اوجِ سربلندى افتى بخاكِ پستى خار ار چه جان بكاهد ، گل عذرِ آن بخواهد * سهلست تلخىِ مى ، در جنبِ ذوقِ مستى صوفى پيالهپيما ، حافظ قرابهپرهيز * اى كوتهآستينان ، تا كى درازدستى ؟ * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( اى دل يك لحظه خالى از عشق مباش و خود را از حالت بيخودى و مستى معرفت حق فارغ مساز زيرا زمانى كه اين راه را بپيمايى از بند هست و نيست و تعلقات حقيقتا رهايى خواهى يافت ) معنى بيت ( 2 ) ( همانا تا جان در پيكرت است عاشق باش زيرا به هر جانب روى بياورى از غرور بهتر است ) معنى بيت ( 3 ) ( در پيمودن راه حق با وجود سستى و اندكى نيرو ناراحت مباش زيرا در اين راه افتانوخيزان رفتن بهتر از تنپروران است ) معنى بيت ( 4 ) ( در آيين درويشى ناپختگى علامت ناسپاسى است ، آرى ، راه رسيدن به سعادت ابدى در كوشيدن و چالاك بودن است ) معنى بيت ( 5 ) ( مادامىكه عقل و فضيلت سبب غرور توست ، بىمعرفت از عشق مىمانى ، يك سخن لطيف به تو مىگويم اگر از غرور صرفنظر كنى رستگار مىشوى ) معنى بيت ( 6 ) ( در پيشگاه با عظمت معشوق اگر مقامت به آسمان هم برسد ، توجهى مكن زيرا با اين فكر مىتوانى از اوج سرافرازى به خاك خوارى سقوط كنى پس بايد در برابر او كاملا مطيع محض باشى ) معنى بيت ( 7 ) ( اگرچه نيش خار سخت است اما رنگ و بوى گل از زحمت خار كم مىكند ، آرى تحمل مزهء تلخ شراب در قياس با خوشى آن دشوار نيست ) قرابه ( شيشهء بزرگ ) كوتهآستينان ( صوفيانى كه براى طهارت ظاهرا جامه آستين را كوتاه مىكنند و منظور صوفيان رياكار زاهدنما ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - الهى هيچ دلى خالى از عشق و مستى نباشد تا از قيود دنياى مادى رهايى يابد . 2 - عدهاى « ظاهر الصلاح » هستند ، گول و فريب آنها را مخور ، پس از روش و طريقت مردان خدا كمك بگير زيرا خامى علامت كفر است پس از پيران طريقت و مردان خدا كمك بگير كه اگر توجه نكنى بازهم كفر است . 3 - قدرى خودبين و خودرأى هستى و اين صفت باعث مىشود كه ديگران از اطراف شما پراكنده شوند و هر بلايى كه به سرت مىآيد بر اثر همين خودبينى و بزرگبينى شماست . 4 - گفتار آن دوست را به ياد بياور كه گفت : اگر مرد عمل و كردار نيستى در راهى قدم مگذار . 5 - پس پردهء ترديد را كنار بزن و عزم خود را جزم كن كه موفقيت متعلق به شماست . 6 - آيندهاى درخشان دارى و موقعيت خوب براى انجام اين نيت در حال شكل گرفتن است ، نگران نباش . 7 - پندى مشفقانه دارم : « عبادت و بندگى كه همراه با رسيدگى به وضع بندگان ناتوان و محروم خدا نباشد ، بىارزش است و ريا و فريب محسوب مىشود » . 8 - مسافرت صلاح نمىباشد و سفر كرده هم نمىآيد اما خريدوفروش هردو سودآور مىباشد و موفقيتى بزرگ در انتظار شماست ، تغيير شغل و مكان را توصيه مىكنم ، رنگ برازنده شما رنگ صورتى و نارنجى كمرنگ و سفيد براق مىباشد ، اين رنگها شما را باوقارتر و محبوبتر جلوهگر مىسازد . سعى كنيد لباس به رنگ سياه را جز به ندرت نپوشيد ، زيرا رنگهاى تيره موجب افسردگى مىشود .