شمس الدين حافظ

572

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

488 - « تقدير چنين است » آن غاليه‌خط گر سوىِ ما نامه نوشتى * گردون ورقِ هستى ما درننوشتى هرچند كه هجران ، ثمرِ وصل برآرد * دهقان جهان كاج كه اين تخم نكِشتى آمرزشِ نقد است كسى را كه در اينجا * ياريست چو حورىّ و سرايى چو بهشتى تنها نه منم كعبهء دل بتكده كرده * در هر قدمى صومعه‌اى هست و كِنِشتى در مِصْطَبهء عشق تنعّم نتوان كرد * چون بالشِ زر نيست ، بسازيم به خشتى مفروش به باغ ارم و نَخوتِ شدّاد * يك شيشه مى و نوش لبىّ و لبِ كشتى تا كى غم دنياى دنى ، اى دلِ دانا * حيف است ز خوبى كه شود عاشقِ زشتى آلودگى خرقه خرابىِّ جهان است * كو راهروى ، اهل دلى ، پاك سرشتى از دست چرا هِشت سر زلف تو حافظ ؟ * تقدير چنين است ، چه كردى كه نَهِشتى ؟ * توضيحات : غاليه خط ( پيچيدن مكتوب - نامه نوشتن ) ورق هستى ( طومار زندگى ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر آن محبوب كه خط چهره‌اش مشكين مىباشد به ما نامه‌اى مىنوشت و احوالپرسى مىكرد روزگار طومار زندگى ما را درهم نمىپيچيد و ما را هلاك نمىكرد ) ثمر وصل ( ميوهء وصال محبوب ) دهقان جهان ( باغبان جهان هستى ) كاج ( كاش - آرزو داشتم ) آمرزش نقد ( مغفرت فىالمجلس و نقدى ) را ( حرف اضافه - براى ) حور ( استعاره از محبوب زيباروى ) معنى بيت ( 4 ) ( تنها من نيستم كه كعبه دل را بتخانه كرده‌ام ، بلكه در هر قدم در روى اين زمين يك صومعه و كنشت عبادت وجود دارد و رو به سوى او دارند ) مصطبهء عشق ( سكوى ميخانهء محبت ) تنعم ( ناز و نعمت ) باغ ارم ( باغ شداد ، پسر عاد ) نوش‌لب ( يار نوشين‌لب و شيرين‌دهان ) كشت ( كشتزار ) دنى ( فرومايه ) دل دانا ( دل‌آگاه به اندوه دنيا ) خوبى ( حاصل مصدر - زيبايى ) معنى بيت ( 8 ) ( كسانى كه در لباس دانش و دين‌دارى هستند ، آلودگى دامن آنها موجب تباهى جهان است ، كجاست سالك و رهروى پاكيزه سرشت كه ما را راهنمايى كند ) هشت ( رها كرد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - سرنوشت جناب‌عالى در گرو انجام اين نيّت نمىباشد زيرا آينده‌اى بهتر در انتظار شما مىباشد ، پس بسيار بجاست كه از اين كار صرف‌نظر كنيد ، او متعلّق به ديگرى است پس ديگر به او نينديشيد . بنابراين به صلاح شما مىباشد كه راه خود را در پيش گيرى و آلت دست او نباشيد ، بدانكه به زودى به جانب شما با آه و ناله برمىگردد اگر صبر داشته باشى . 2 - اگر مانند « شدّاد » غرور و تكبر نداشته باشيد ، به شما مژده مىدهم به زودى امكانات بسيار بهترى در انتظار شماست و تا دو ماه ديگر از چنان حالتى برخوردار مىشويد كه تصورش را هم نمىكنيد ، پس بسيار بجاست كه با شخصى باتجربه و استاد در اين زمينه مشورت كنيد . همچنين با پدر و مادر خود نيز صلاح و مشورت كنيد . 3 - عجله كار شيطان است ، با آرامش و ثبات رأى راه خود را انتخاب كن و از هيچ‌چيز واهمه نداشته باش ، و به يكى از مشاهد متبركه برو و دعا كن . 4 - فرزندم ، در ماهى كه شما به دنيا آمده‌ايد ، هريدن آهنگساز بزرگ آلمانى - روبرت برونينگ شاعر و آلفونس دوده نويسنده بزرگ و ملا صدرا فيلسوف عاليقدر جهان اسلام به دنيا آمده است پس بر شما مبارك باد كه پيروز هستيد ، اگر ارزش خود را بدانيد ، از چنان زندگى برخوردار خواهيد بود كه همه افسوس و حسرت مىخورند و انگشت حيرت به دندان مىگزند و از شما كمك خواهند گرفت .