شمس الدين حافظ

528

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

444 - « خاطر نازك » چون شوم خاكِ رهش ، دامن بيفشاند ز من * ور بگويم دل بگردان ، رو بگرداند ز من روى رنگين را به هركس مىنمايد همچو گل * ور بگويم بازپوشان ، بازپوشاند ز من چشمِ خود را گفتم آخر يك نظر سيرش ببين * گفت : مىخواهى مگر تا جوى خون راند ز من ؟ او به خونم تشنه و من بر لبش تا چون شود * كام بستانم ازو ياد داد بستاند ز من گر چو شمعش پيش ميرم ، بر غمم خندد چو صبح * ور برنجم ، خاطر نازك برنجاند ز من گر چو فرهادم به تلخى جان برآيد ، باك نيست * بس حكايت‌هاىِ شيرين بازمىماند ز من دوستان جان داده‌ام بَهرِ دهانش بنگريد * كاو به چيزى مختصر چون بازمىماند ز من ؟ ختم كن حافظ كه گر زين دست باشد درسِ شوق * عشق در هر گوشه‌اى افسانه‌اى خواند ز من * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( وقتى كه گرد راه محبوب مىشوم ، دامن از گرد وجود من پاك مىكند و خود را از من دور مىسازد و اگر به او بگويم اى محبوب دشمنى را از دل بيرون كن و مهربان شو ، روى از من برمىگرداند ) روى رنگين ( چهرهء نگارين زيبا ) معنى بيت ( 3 ) ( به چشم سفارش كردم با يك‌بار ديدن خوب آن را سير تماشا كن ، گفت : مىخواهى با انجام اين كار جوى خون از من روان گردد ) تا چون شود ( تا چه پيش آيد ) كام ( آرزو ) داد بستاند ( انتقام بگيرد ، مرا به ستم بكشد ) معنى بيت ( 5 ) ( اگر مانند شمع در حضور محبوب بميرم بر رنج من چون صبح خنده مىكند و اگر آزرده‌دل شويم يكباره خاطر نازپرورده خود را از من ملول مىسازد كه چرا رنجيده‌ام ) بنگريد ( تماشا كنيد ) چيز مختصر ( چيز اندك ، مقصود دهان تنگ محبوب ) معنى بيت ( 8 ) ( اى حافظ صبر كن كه اگر درس عشق را اين طور بخوانى ، عشق جانسوز از ناكامى من در هر گوشه‌اى از عالم داستانها خواهد گفت ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - اگر او به شما توجه نكرد ، مهم نيست ، شما ثابت‌قدم باشيد چون موفقيت در نهايت با شما خواهد بود پس نگران نباشيد زيرا شاهين موفقيت و كاميابى در صدد ايجاد لانه در اطراف خانهء شماست ، مواظب باشيد . 2 - او قصد ناراحت كردن شما را ندارد بلكه مىخواهد كاملا مطمئن شود كه چقدر به او علاقه داريد پس نبايد زود از ميدان خارج شويد ، توصيه مىكنم كه مقدمات كار را فراهم كنيد تا شاهد مقصود را در آغوش گيريد . 3 - اين نيت داراى نشيب و فرازهاى فراوانى است ولى بالاخره عملى مىگردد به شرط آنكه ، علاقه ، سرعت عمل و مهارت را از دست ندهيد و از استادان باتجربه و آگاه استفاده كنيد . 4 - خواجه در بيت ششم صريحا مىفرمايد : ( اگر فرهادوار به ناكامى جانم به لب رسد ، پروايى ندارم زيرا داستانهاى عاشقانهء بسيارى از من به يادگار بر جاى مىماند ) پس جناب‌عالى هم بايد ثابت‌قدم باشيد و آگاهانه عمل كنيد . 5 - يكى از اقوام دچار زيان و ضرر فراوان گرديده نياز به دلجويى و مشورت دارد از خانواده بخواهيد به او كمك كنند . 6 - به يكى از مشاهد متبركه برويد و براى بيمار دعا و نذر خود را ادا كنيد كه گشايش بسيار است ، زيرا فرزندم : وقتى به ريسمان خدا چنگ نزنيم ، زندگى دستاويز شيطان مىشود . 7 - مسافرت مهمى در پيش داريد كه سودآور است ، از مسافر به زودى خبرهاى موفقيت‌آميز به دست مىآيد ، فرزندى كه به دنيا خواهد آمد ، پسر و شايد دوقلو است .