شمس الدين حافظ
504
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
420 - « دل از دست دادهايم » ما بىغمانِ مست دل از دست دادهايم * همرازِ عشق و همنفسِ جام بادهايم برِ ما بسى ، كمانِ ملامت كشيدهاند * تا كارِ خود ، ز ابروى جانان گشادهايم اى گل ، تو دوش داغِ صبوحى كشيدهاى * ما آن شقايقيم كه با داغ زادهايم پيرِ مغان ز تُوبهء ما گر ملول شد * گو باده صاف كن كه به عذر ايستادهايم كار از تو مىرود ، مددى اى دليلِ راه * كانصاف مىدهيم وز راه اوفتادهايم چون لاله مى مبين و قَدَح در ميانِ كار * اين داغ بين كه بر دلِ خونين نهادهايم گفتى كه حافظ اين همه رنگ و خيال چيست * نقشِ غلط مخوان كه همان لوحِ سادهايم * توضيحات : بىغمان ( آسوده خاطران ، خوشان بىغم ) معنى بيت ( 1 ) ( ما سرخوشان آسوده خاطر ، دل از دست دادهايم و عاشقيم پس همراز و محرم اسرار بارگاه عشق و دمساز شراب شدهايم ) كمان ملامت ( كمان سرزنش و طعنه ) بسى ( بسيار ) معنى بيت ( 2 ) ( از وقتى كه كارمان در سايهء عنايت ابروى جانان گشايش يافت ، طعنهزنندگان خيلى ما را سرزنش كردند و مىكنند ) صبوحى ( نوشيدن باده صبحگاهى ) معنى بيت ( 3 ) ( اى گل تو از ديشب از نوشيدن شراب بامدادى ناكامى را تحمل كردهاى تازه داغدارى اما ما آن لالهاى هستيم كه با داغ زاده شدهايم و از زمان زادن داغ بر دل داريم ) ملول ( آزرده خاطر ) باده ( شراب ) عذر ( پوزش ) پير مغان ( مرشد - پير ميكده ) معنى بيت ( 5 ) ( اى راهنماى راه ، كمك كن كه كار به همت و توجه تو پيش مىرود كه ما سخت گمراهيم ) معنى بيت ( 6 ) ( در كار ما مانند لاله كه جامى پر از باده دارد ، نگاه مكن بلكه به داغى توجه كن كه از عشق بر دل داريم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب نيت جنابعالى را در بيت آخر چنين مىفرمايد : ( گفتى ، اى حافظ ، اين همه تعلقات و تصورات گوناگون چيست ؟ اينكه تو : ما را اسير رنگ و خيال مىبينى ، درست نمىباشد بلكه غلط در طرز تلقى توست زيرا لوح ضمير ما از ناخالصى به دور است ) . 2 - مدتى است : احساس مىكنيد انديشه و افكارت سخت مغشوش و متلاطم مىباشد ، علتش ترديد و ناخودآگاهى جنابعالى مىباشد زيرا شما داراى استعدادى شگرف و خلاقيتى عظيم مىباشيد متأسفانه با سخنان اين و آن و كلمات بىربط ديگران وقت را هدر مىدهيد پس لازم و ضرورى است از امروز از قدرت نامتناهى اراده ، خلاقيت ، علاقه و ايمان خود بهره بگيريد و از خداوند مدد بخواهيد ، پيروزى در چند قدمى شماست فقط اجازه ورود مىخواهد . 3 - ملاحظه كرديد كه گذشته سودى نداشت ، حال را غنيمت بدانيد و از دوستان ناباب و افيونى دورى كنيد . 4 - جنابعالى از زندگى نسبتا خوبى برخورداريد ، همه شما را دوست دارند ، به همين جهت عدهاى حسادت مىكنند و قصد تخريب دارند ، بايد خيلى مواظب باشيد ، همسر و خواهر و پدر و مادر سخت به شما علاقهمند مىباشند ارزش آنها را بدانيد . 5 - بهتر است مسافرتى كوتاه داشته باشيد پس از برگشت در انديشهء خود خانهتكانى كنيد و از نو با ارادهاى قوى و علاقه گام برداريد . 6 - فرزندم ، سقوط سيب براى ذهنهاى رسوب كرده ، حادثه نمىباشد ، تا انديشهء « نيوتن » بالا نرفت ، سقوط سيب معنا نيافت . پس شما كمتر از نيوتن نيستيد اما ارزش خود را دستكم مىگيريد ، آيندهاى درخشان در انتظار شماست ، قيام كنيد كه آينده در دستان تواناى شماست و مرا نيز دعا كنيد . 7 - امواج و اينترنت مشكلى را چندان حل نمىكند ، بلكه اراده و توكل شما حلال هر جوهرى است .