421 - « در ره جانانه » ما درسِ سحر ، در ره مِيخانه نهاديم * محصولِ دعا در رهِ جانانه نهاديم در خرمنِ صد زاهدِ عاقل زند آتش * اين داغ كه ما بر دلِ ديوانه نهاديم سلطانِ ازل ، گنجِ غمِ عشق به ما داد * تا روى درين منزل ويرانه نهاديم در دل ندهم ره پس ازين مِهر بتان را * مُهرِ لب او بر دَرِ اين خانه نهاديم در خرقه ازين بيش منافق نتوان بُود * بنيادش ازين شيوهء رندانه نهاديم چون مىرود اين كشتىِ سرگشته كه آخر * جان در سرِ اين گوهرِ يك‌دانه نهاديم المنة للّه كه چو ما ، بىدل و دين بُود * آن را كه خردپرور و فرزانه نهاديم قانع به خيالى ز تو بوديم چو حافظ * يا رب ! چه گدا همّت و بيگانه نهاديم * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( ما تدريس و علم‌آموزى و دعاى سحرگاهى را ترك كرديم و به مىخوارگى افتاديم ، و دعاى چندساله را با شراب عوض كرديم و آنها را در راه جانان فدا كرديم ) داغ ( داغ عشق ) دل ديوانه ( دل پر از سوز عشق ) معنى بيت ( 2 ) ( اگر اين داغ عشقى كه ما در دل داريم به خرمن صد زاهد عاقل هم بيفتد آن را آتش مىزند ) سلطان ازل ( خداوند جهان ) منزل ويرانه ( اين دنيا ) مهر بتان ( محبت زيبارويان ) مهر لب ( نشان و مهر او را بر در اين خانه زديم ) خرقه ( لباس صوفيانه ) منافق ( رياكار ) شيوهء رندانه ( راه و رسم پاكبازى ) بنياد ( اساس ) اين كشتى سرگشته ( كشتى زندگى ) گوهر يك‌دانه ( جواهر بىمانند ) آخر ( چگونه ) معنى بيت ( 6 ) ( كشتى زندگى چگونه در درياى سرگشتگى پيش مىرود و ما جان عزيز را در پيدا كردن يگانه مقصود فدا كرديم و موفق نشديم ) المنة لله ( منت و سپاس خداى را ) خردپرور ( عاقل ) فرزانه ( دانا ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 6 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( اين كشتى سرگشته زندگى چگونه مىتواند از اينجا برود درحالىكه جان را در سر عشق و محبت آن گوهر يك‌دانه گذاشتيم ) ( منت خداى را ، آن كسى كه ما او را عاقل و فرزانه مىدانستيم مانند خودمان عاشق و بىدين بود و رسواى عالم شد ) ( چون حافظ : تنها به خيالت قانع و راضى بوديم . اى خدا چه گدا همت و بيگانه سرشتيم زيرا وقتى شايستگى وصال باشد با خيالش قانع شدن نشانهء دنائت و پستى است و سزاوار نمىباشد ) خود تفسير كنيد . 2 - انجام اين نيت بسيار زود است و اصولا چون شما شخصى كم‌حوصله و عجول مىباشيد ، توقع داريد تمام كارها بر وفق مراد و درخواستتان انجام گيرد درحالىكه اين وضع براى هيچ‌كس حتى صاحبان قدرت نيز نمىتواند به وجود آيد . 3 - اگر از اين فكر صرف‌نظر كنيد يا فعلا آن را رها كرده و به زمان ديگر موكول سازيد ، هم خود را راحت كرده‌ايد و هم نيرويتان را صرف پيشرفت و ترقى خواهيد ساخت ، زيرا مقدمات اين نيت كاملا فراهم نمىباشد و هر چيزى مقدماتى دارد كه بايد فراهم شود . 4 - به زودى ملاقات مهمى خواهيد داشت كه بر اثر آن زندگى جناب‌عالى تغييرات كلّى خواهد نمود پس لطفا عجله نكنيد . 5 - مسافرتى مهم در پيش داريد كه سودمند مىباشد ، كسى از شما رنجيده‌خاطر است هرچه زودتر دل وى را به دست آوريد ، مسافر حالش خوبست ولى كارش تا مدتى طول خواهد كشيد . 6 - فرزندم ، آنكه نگاهش را به آينده پرتاب مىكند دانه‌هاى كوچك درختان بارور و تناور را مىتواند ببيند . ولى آنكه امروز را نگاه مىكند ، برگ كوچك و خشك را نظاره خواهد كرد شما از كدام دسته‌ايد ؟ ! 7 - فرزندم : امواج و اينترنت شما را شيدا مىكنند ولى عاقل نمىسازند زيرا از آن طرف سيم خبر نداريد .