شمس الدين حافظ
466
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
382 - « خيال روى تو » خيالِ روى تو چون بگذرد به گلشنِ چشم * دل از پىِ نظر آيد به سوى روزنِ چشم بيا كه لعل و گهر در نثارِ مقدم تو * ز گنج خانهء دل مىكشم به مخزن چشم سزاى تكيهگَهَت منظرى نمىبينم * منم ز عالم و اين گوشهء معيّن چشم سحر سرشكِ روانم سرِ خرابى داشت * گَرَم نه خون جگر مىگرفت دامنِ چشم نخست روز كه ديدم رخِ تو دل مىگفت * اگر رسد خللى خونِ من به گردنِ چشم به بوى مژدهء وصلِ تو تا سحر شبِ دوش * به راه باد نهادم چراغِ روشن چشم به مردمى كه دلِ دردمند حافظ را * مزن به ناوَكِ دلدوزِ مردمافكنِ چشم * توضيحات : سزا ( شايسته ) تكيهگاه ( مسند ) منظر ( نظرگاه ) سرشك ( اشك ) سر خرابى ( قصد ويران كردن ) گرم ( اگر مرا ) وصل ( ديدار - رسيدن ) به مردمى ( به حق مردمى و مردانگى و انسانيت سوگند ) ناوك دلدوز ( آماج تير دلخراش ) مردمافكن ( مردمكش ) معنى بيت ( 1 ) ( وقتى كه خيال روى تو به گلشن چشم برخورد مىكند و از آن مىگذرد ، دل براى تماشاى خيال رويت به سوى روزنهء چشم مىآيد ) معنى بيت ( 3 ) ( اى محبوب هيچ منظرى را لايق تكيهگاه تو نمىبينم ، بلكه در تمام عالم تكيهگاه و منظر لايق و شايسته تو ، گوشهء چشم من است ) معنى بيت ( 4 ) ( اگر خون جگر ، گوشه چشم مرا نمىگرفت و راه اشك را نمىبست ، سحرگاه آبروان اشك من قصد خرابى خانهء دل را داشت ) معنى بيت ( 5 ) ( روز ازل كه روى تو را ديدم دل گفت اگر به من آسيبى و ضررى برسد خونم به گردن چشم است ) معنى بيت ( 7 ) ( تو را به انسانيت قسم مىدهم كه دل دردمند حافظ را با تير مردافكن و دلخراش نگاه خود مزن و آزار مده ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 2 و 6 فرمايد : ( بشتاب كه لعل و مرواريد اشك خود را براى افشاندن در پاى تو از گنجينه قلب و دل به خزانهء چشم مىآورم ) ( در آرزوى خبر خوش وصال دوست ديشب تا صبح چراغ روشن چشم را بر رهگذار باد قرار دادم و كارى بيهوده و بىنتيجه كردم ) خود تفسير كنيد . 2 - از آنجائى كه شما در انتظار خبرى خوش به سر مىبريد و اميد آن دارى كه از جايى و كسى به شما كمك برسد بايد بدانى كه جوش و خروشتان بىجهت و ناشى از ترديد و دودلى و وسواس بيشازاندازهء شماست . 3 - به شما مژده مىدهم كه اين نيت به زودى عملى مىگردد و جاى هيچگونه نگرانى و ناراحتى وجود ندارد ، بايد با صبر و شكيبايى و توجه به تمام جوانب منتظر انجام آن شد . 4 - شما داراى زندگى آرامى هستيد اما برخى نمىگذارند به ويژه شخصى چاق ، گندمگون با دستهاى درشت . 5 - مسافر به زودى تغيير مكان مىدهد و از نظر شغلى وضعى بسيار خوب خواهد داشت ، خريدوفروش هردو سودآور است . 6 - يكى از اقوام نزديك نياز مبرم به كمك شما دارد و دچار دردسر بزرگى گرديده است ولى خجالت مىكشد كه ابراز دارد پس شما به او كمك كنيد . 7 - به زودى خوابى خواهيد ديد كه در يكى از مشاهد متبركه هستيد ، نشانهء آنست كه فردى خوشبخت و بااراده هستيد كه آيندهاى درخشان ، همراه با ايمان خواهيد داشت ، مسافرت را توصيه مىكنم و سفرى عالى در پيش داريد به زودى پولى به شما خواهند داد از آن پول صدقه هم بدهيد . 8 - از طريق امواج يا رايانه خبرهاى خوب و مژدههاى عالى دريافت مىكنيد اما فريب نخوريد ، بسيار عاقل و هوشيار باشيد .