شمس الدين حافظ
445
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
361 - « خاك را هم » آنكه پامال جفا كرد چو خاك را هم * خاك مىبوسم و عذرِ قدمش مىخواهم من نه آنم كه به جورِ از تو بنالم ، حاشا * بندهء معتقد و چاكرِ دولتخواهم بستهام در خَمِ گيسوىِ تو ، امّيدِ دراز * آن مبادا كه كند دستِ طلب كوتاهم ذرّهء خاكم و در كوى توام وقت خوش است * ترسم ، اى دوست كه بادى ببرد ناگاهم صوفىِ صومعهء عالَمِ قدسم ليكن * حاليا ديرِ مغان است ، حوالتگاهم پيرِ ميخانه سحر ، جامِ جهانبينم داد * وندر آن آينه از حُسنِ تو كرد آگاهم با من راهنشين خيز و سوى ميكده آى * تا در آن حلقه ببينى كه چه صاحبجاهم مست بگذشتى و از حافظت انديشه نَبُود * آه اگر دامن حُسنِ تو ، بگيرد آهم خوشم آمد كه سحر خسروِ خاور مىگفت : * با همه پادشهى بندهء توران شاهم * توضيحات : من نه آنم ( من آنكس نمىباشم ) جور ( ستم محبوب ) حاشا ( اسم صوت ، هرگز چنين مباد ) چاكر دولتخواه ( مشتاق و نوكر و هوادار نيكبختى تو ) دست طلب كوتاهم ( دست طلب مرا كوتاه كند از گيسوى بلند تو ) ترسم ( يقين دارم ) راهنشين ( خاكسار - گدا - حقير ) آى ( فعل امر - بيا ) دامن حسن ( دامن جمال يار و زيبايى او ) خسرو خاور ( خورشيد ) توران شاه ( وزير اعظم سلطان منصور ) صومعه عالم قدس ( دير جهان پاك ) معنى بيت ( 1 ) ( آن جانانى كه مانند غبار راه مرا لگدكوب بىمهرى و درشتخويى كرد ، بر خاك آستانش بوسه مىزنم و از قدم مباركش عذر مىخواهم ) معنى بيت ( 4 ) ( غبارى ناچيزم و ، جاى من در سر كوى تو دلپذيرست ، اى دوست يقين دارم كه روزى باد حادثه مرا از اين جاى خوش دور سازد ) معنى بيت ( 5 ) ( من صوفى مخلص جهان پاكم ولى به حكم تقدير و سرنوشت جايگاهم در مراحل سير و سلوك ، صومعهء مغان يا ميخانه اهل عرفان است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 مىفرمايد : ( برخيز و با اين خاكسار به ميخانه روى آور تا در آن جمع بنگرى كه مقامى بس و الا مىباشد ) ( بىخبر و سرمست بر من گذر كردى ولى به حافظ توجهى نكردى ، بنابراين باعث تأسف من مىباشد اگر آه جگر سوزم در دامن جامهء زيبايى تو بيفتد ، آن را به آتش كشد ) خود تفسير كنيد كه عين حقيقت شما است . 2 - جنابعالى با چنين هدف بزرگ و قابل قبولى نبايد ترديد و دودلى را به خود راه دهيد ، بلكه همراه با تلاش و توكل بر خداوند گام برداريد و از رنج و ناراحتيهاى آن نااميد نشويد بلكه با تمام توان در جلب رضايت او كوشش كنيد ؛ بنده به شما قول مىدهم كه اين نيت عملى است و طالع شما در برج سعد مىباشد و به زودى شاهين اقبال بر بام خانهء جنابعالى خواهد نشست و جاى هيچگونه نگرانى و اضطراب نيست . 3 - جنابعالى بسيار مهربان و شكيبا مىباشيد ، از اينكه با دشمنان خود از راه حيله و كينه وارد نمىشويد بلكه با رفتار خوب و پسنديدهاى به آنها مىفهمانيد ، بسيار خوبست و خداوند در كارها به شما كمك مىكند و موفقيت جنابعالى را بنده پيشاپيش تبريك مىگويم . 4 - در 10 شب آينده خوابى خواهيد ديد كه در كنار دريا يا درياچهاى هستيد ، تعبيرش اين است كه در كنار فرد عاقلى هستيد كه او قادر است شما را پاك و زندگى خوبى برايتان بوجود آورد ، به شرط آنكه مرا دعا كنيد و اين كتاب را به همه دوستان و آشنايان معرفى كنيد ، ان شاء الله هرچه زودتر آنچه مىخواهيد به دست آوريد ، نذر خود را ادا كنيد ، مسافرت و خريدوفروش و ازدواج سودآور است . 5 - رنگ سفيد يا آبى آسمانى بر زيبايى و وقار و متانت شما خواهد افزود و احساس شما را شكوفا مىكند .