شمس الدين حافظ

443

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

359 - « هفت خانه چشم » شممت روح و داد و شمت برق وصال * بيا كه بوىِ ترا ميرم اى نسيم شِمال أ حاديا به جمال الجبيب قف و انزل * كه نيست صبرِ جميلم ز اشتياقِ جَمال حكايتِ شبِ هجران فروگذاشته بِهْ * به شكر آنكه برافكند پرده روزِ وصال بيا كه پردهء گلريزِ هفت خانهء چشم * كشيده‌ايم به تحرير كارگاهِ خيال چو يار بر سرِ صلح است و عُذر مىطلبد * توان گذشت ز جورِ رقيب در همه حال بجز خيال دهان تو نيست در دلِ تنگ * كه كس مباد چو من در پى خيالِ مُحال ملال مصلحتى مىنمايم از جانان * كه كس به جد ننمايد ز جان خويش ملال قتيلِ عشقِ تو شد حافظِ غريب ولى * به خاك ما گذرى كن كه خونِ مات حلال * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( بوى خوش دوستى را شنيدم و برق وصال را جملگى سير و تماشا كردم ، بيا كه قربان بويت شوم اى باد شمال كه از كوى محبوب مىآيى ) معنى بيت ( 2 ) ( اى سرودخوان براى راندن شتران دوست درنگ كن و فرودآر كه مرا از آرزوى ديدار وى صبرى نمانده است ) معنى بيت ( 3 ) ( به شكرانه آنكه روز ملاقات پرده انداخت بهتر آنست كه داستان هجران را رها كنيم و نگوييم ) معنى بيت ( 4 ) ( اى محبوب ، شتاب كن كه پرده رنگارنگ هفت طبقه چشم را به تزيين كارگاه خيال كشيده‌ام ) معنى بيت ( 7 ) ( بنا بر مصلحتى چنان وانمود مىكنم كه از جانان آزرده‌ام و الا هيچ‌كس به قصد از جانش اظهار دلتنگى نمىكند ) معنى بيت ( 8 ) ( حافظ آواره از سرزمين ، كشته و مرده تو مىباشد پس لطفى كن و بر قبر ما گذر كن كه خون ما برايت حلال است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - بوى دوستى را استشمام نمودى و برق وصال را تماشا كردى ، پس صبر و شكيبايى را نيز امتحان كن . 2 - با خود مىگويى ؛ اى ساربان كه شتران جانان را با ترنم مىرانى ، توقف كن كه اشتياق جمال يار صبر را از من گرفته است و طاقت راه رفتن ندارم ، بدانكه يار و اقبال به تو روى آورده است ؛ پس بىتابى و عدم حوصله بىمورد مىباشد . 3 - مىدانم پرده و كارخانه چشم را پردهء گلريز هفت‌لاى خيال آراسته و مزين كرده است ، اگر مىخواهى به مقصود زودتر برسى ، چنان وانمود كن كه نمىخواهى اين كار و نيت را ديگر انجام دهى و صرف‌نظر كرده‌اى يا اينكه سعى كن ، بفهمانى قدرى دلخور و ملول گشته‌اى اما اين گفتار را آن‌طور نگويى كه او باور كند بلكه با عقل و سياست بگو آن‌وقت او فورى به جانب تو خواهد آمد و نيت برآورده مىشود . 4 - توكل بر خدا كن و همين پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برو و دو ركعت نماز شكر بجاى آور و دعا كن كه اوليا و اوصياى خدا گره‌گشا هستند . 5 - كسى كه دير غضب باشد كثير الفهم است ولى كج‌خلق حماقت را نصيب مىبرد ، همان‌طورىكه آرامش ، حيات بدن است ، اما حسد پوسيدگى استخوانهاست ، جواب نرم خشم را مىگرداند ، اما سخن تلخ عصبانيت را به هيجان مىآورد . 6 - مال و ثروت كم به سبب ترس از خدا بهتر است از گنج عظيم با اضطراب زيرا دل شادمان چهره را زينت مىدهد . 7 - او شما را دوست دارد اما قدرت ابرازش كم مىباشد بايد او را بيشتر امتحان كنى چون او بسيار سياستمدار است و دست خود را رو نمىكند . معامله را توصيه مىكنم اما ازدواج زود است و ترقى و پيشرفت در تحصيل رفاه و آسايش ايجاد خواهد شد . 8 - اگر مىخواهيد عاقبت اين كار نيكو شود ، با حضور قلب و معنى در 5 شب متوالى از سوره مباركه « كهف » آيه 46 و سورهء « مريم » آيهء 76 تا 6 آيه بعد از آن را بخوانيد .