شمس الدين حافظ
423
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
339 - « شمع خاور » بامدادان كه ز خلوتگه كاخ ابداع * شمعِ خاور فكند بر همه اطراف شعاع بركشد آينه از جيبِ افق چرخ و در آن * بنمايد رخِ گيتى به هزاران انواع در زواياى طربخانهء جمشيد فلك * ارغنون ساز كند زهره به آهنگِ سماع چنگ در غلغله آيد كه كجا شد منكِر * جام در قهقهه آيد كه كجا شد مَنّاع وضعِ دوران بنگر ، ساغرِ عشرت برگير * كه به هر حالتى اينست بهينِ اوضاع طرهء شاهد دنيا ، همه بندست و فريب * عارفان بر سرِ اين رشته ، نجويند نزاع عمرِ خسرو طلب ، ار نفع جهان مىطلبى * كه وجوديست عطابخش كريمِ نفّاع مظهرِ لطفِ ازل روشنىِ چشمِ امل * جامعِ علم و عمل ، جانِ جهان شاه شجاع * توضيحات : بامدادان ( ان پسوند زمانساز - هنگام صبح ) كاخ ابداع ( فلك - روزگار - كاخ - قصر ، ابداع مصدر باب افعال - ايجاد ) چشم امل ( ديده آرزو ) شمع خاور ( خورشيد ) آينه ( استعاره از مهر تابان ) جيب ( گريبان ) جمشيد فلك ( استعاره از خورشيد ) زهره ( استعاره از خورشيد ) زهره ( ستاره ناهيد ) سماع ( آوازخوانى صوفيانه ) غلغله ( خروش ) منكر ( انكاركننده ) قهقهه ( خنده ) مناع ( منعكننده ) ساغر عشرت ( جام شادى ) بهين ( صفت عالى - بهترين وضع ) شاهد دنى ( معشوق دنيايى ) طره ( زلف پيشانى ) نفاع ( بسيار سودرسان - صيغه مبالغه ) مظهر ( محل رويش و ظهور ) لطف ازل ( رحمت خداوند ) امل ( آرزو ) معنى بيت ( 1 ) ( سحرگاه ، از خلوتگاه روزگار خورشيد عالمتاب مشرق به همه نور مىافكند ) معنى بيت ( 2 ) ( خورشيد مشرق كه اينگونه نور مىبخشد فلك نور خورشيد را از گريبان افق بالا مىآورد و چهرهء روزگار هزاران رنگ و زيبا مىشود ) معنى بيت ( 3 ) ( ناهيد نوازنده در خلوتسراى شادى جمشيد گردون ، خورشيد جهانتاب ارغنون خود را براى نواختن كوك مىكند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - گويا از گمگشتهاى سراغ مىگيريد و براى دستيابى به آن خود را به آب و آتش مىزنيد تا اين موفقيت را كسب كنيد ، پس با اعتماد به نفس تلاش مىكنيد اما دقت و هوشيارى را از دست ندهيد و در اين راه از طرف شخص مهمى به شما مساعدت مىشود كه باعث سرعت بخشيدن آن مىگردد ، نهايت بهره را از زمان و فعاليت خود ببريد . 2 - به جنابعالى مژده مىدهم كه طالعت در برج سعد مىباشد و آيندهاى بس درخشان در پيش روى داريد به شرط آنكه ، سرعت عمل ، دقت و تلاش را از دست ندهيد پس به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد ، در اجراى اين نيت كوچكترين ترديد به خود راه ندهيد زيرا توكل بر خدا از همه چيز بهتر است . 3 - اوضاع بر وفق مراد خواهد شد اندكى حوصله كنيد تا 20 روز ديگر خبرهاى جالبى خواهد رسيد ، بيمارتان شفا مىيابد مسافرتان خوشخبر خواهد شد مقام و ثروتى در انتظار شماست اما مواظب حسودان باشيد و راز دلتان را با آنان در ميان مگذاريد . 4 - لسان الغيب در بيتهاى 4 و 5 و 6 به ترتيب فرمايد : ( چنگ اينگونه فرياد شادى برمىآورد كه انكاركننده آواز خوانى صوفيانه كجا رفت و ساغر به خنده لب باز مىكند كه بازدارنده از بادهگسارى كجا رفت ) ( حال روزگار مرا مشاهده كن پس جام شادى به دست گير زيرا بهترين حالت در اين وضع متغير و ناپايدار ، شراب خوردن و غم به دل راه ندادن است ) ( زلف معشوق زيباى دنيا يكسره رشته اسارت و فريب است عارفان به فريب گيسوى دنيا به جنگ با ديگران برنيايند و بر سر دنيا جنگ نمىكنند .