شمس الدين حافظ
374
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
290 - « گوهر خود » گر بوَد عمر به ميخانه رسم بارِ دگر * بجز از خدمتِ رندان نكنم كارِ دگر خرّم آن روز كه با ديدهء گريان بروم * تا زنم آب ، درِ ميكده يكبارِ دگر معرفت نيست درين قوم ، خدايا سببى * تا برم گوهرِ خود را به خريدار دگر يار اگر رفت و حق صحبتِ ديرين نشناخت * حاشَ لِلّه كه روم من ز پىِ يارِ دگر گر مساعد شودم دايرهء چرخ كبود * هم به دست آورمش باز به پرگارِ دگر رازِ سربستهء ما بين كه به دستان گفتند * هر زمان با دف و نى بر سرِ بازارِ دگر عافيت مىطلبد خاطرم ، ار بگذارند * غمزهء شوخش و آن طُرّهء طَرّارِ دگر هر دم از درد بنالم كه فلك هر ساعت * كُنَدَم قصدِ دلِ ريش ، به آزار دگر بازگويم نه درين واقعه حافظ تنهاست * غرقه گشتند درين باديه ، بسيارِ دگر * توضيحات : گر بود عمر ( اگر عمر وفا كند ) بار ديگر ( يكبار ديگر ) خدمت رندان ( خدمتگزارى عاشقان ، عارفان ) خرّم ( شبه جمله - صوت : خوشا ) آن روز ( روزى كه ) زنم آب ( آب بپاشم ) خدا را سببى ( براى رضاى خدا اسبابى فراهم شود - را - حرف اضافه به معنى براى ) حاش للّه ( شبه جمله - صوت - پناه بر خدا ) مساعد ( سازگار ) دايره چرخ بلند ( روزگار ) به پرگار ديگر ( با حركت پرگاروار ديگر ) راز سربستهء ما ( سر نهان و پوشيدهء عشق ما ) دستان ( ترانه و نغمه و آواز ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر عمرم وفا كند و يكبار ديگر به ميخانه برسم غير از خدمت رندان و عارفان كار ديگر نخواهم كرد ) معنى بيت ( 3 ) ( در اين گروه شناخت و دريافت معرفت وجود ندارد ، براى رضاى خدا اسبابى فراهم كنيد تا گوهر هنر خود را بر قوم ديگرى كه خريدار و قدرشناس باشند ، عرضه كنم ) معنى بيت ( 4 ) ( اگر دوست از ما جدا شد و حق همنشينى ديرينه را ناديده گرفت ، دور باد از من كه دل به يارى ديگر بندم و پيمان شكنم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - ناراحت نباشيد كه او ارزش زحمات فراوان جنابعالى را ندانست بهطورىكه بدعهدى و پيمانشكنى او موجب ناراحتى جنابعالى گرديد ، به شما مژده مىدهم كه او سزاى اين عمل را مىبيند و حد اكثر تا 15 روز ديگر با دلى شكسته به عذرخواهى مىآيد پس به شكرانه اين كار از لطف خداوند سپاسگزارى كنيد و دكتر عطارى كرمانى را دعا كنيد . 2 - تلاش و كوشش با سرعت عمل و دقت را همراه سازيد و بدانيد كه موفقيت همگام جنابعالى خواهد بود . آن موضوع كه در انديشهء شماست ، عالى است به شرط آنكه مقدمات آن فراهم گردد ولى قول مىدهم حتما عملى گردد از رژيم پرهيز داشته باشيد كه سلامتى شما به خطر افتاده است ، شغل و خريد توأمان انجام مىيابد ، پيشنهاد او را رد نكنيد . 3 - سعى كنيد در كارتان صداقت داشته باشيد و شايد همين عدم صداقت دربارهء آن موضوع موجب عقب افتادن كار شده است ، اگرچه جنابعالى هم از كرده خود پشيمان هستيد ، لازمهء آن ارادهاى قوى و توكل بر خدا و جبران گذشته مىباشد . 4 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 و 9 فرمايد : ( دل من خواستار آرامش است ، اگر ناز و كرشمهء گستاخ او و آن گيسوى دلربا مرا رها سازد ) ( هر لحظه و هر ساعت از درد و بلا مىنالم زيرا روزگار هر ساعت دل مجروح مرا آزار مىدهد و هر لحظه به نوعى رنجم مىدهد ) ( بازمىگويم كه حافظ در اين حادثه تنها نمىباشد بلكه در بيابان بىزينهار عشق ، گروه بىشمار ديگرى نيز جان سپردهاند ) تفسير كنيد . 5 - همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد و با ارادهاى قوى دست به كار شويد . 6 - اگر مىخواهيد تهمتها بىاثر شوند سوره مباركه ابراهيم از آيه 6 - 12 را پانزده مرتبه در پانزده شب بخوانيد كه گشايش بسيار است .