شمس الدين حافظ

361

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

277 - « طوطى گويا » الا اى طوطىِ گوياى اسرار * مبادا خاليت شكّر ز منقار سرت سبز و دلت خوش باد جاويد * كه خوش نقشى نمودى از خطِ يار سخن سربسته گفتى با حريفان * خدا را زين معمّا پرده بردار به روى ما زن از ساغر گلابى * كه خواب‌آلوده‌ايم اى بخت بيدار چه ره بود اينكه زد در پرده مطرب * كه مىرقصند باهم مست و هشيار ازين افيون كه ساقى در مى افكند * حريفان را نه سر ماند و نه دستار سكندر را نمىبخشند آبى * به زور و زر ميسّر نيست اين كار بيا و حالِ اهلِ درد بشنو * به لفظِ اندك و معنى بسيار بتِ چينى عدوى دين و دلهاست * خداوندا دل و دينم نگه دار به مستوران مگو اسرارِ مستى * حديثِ جان مپرس از نقش ديوار به يُمنِ دولت منصور شاهى * علَم شد حافظ اندر نظم اشعار خداوندى به جاى بندگان كرد * خداوندا ز آفاتش نگه دار * توضيحات : الا ( صوت - هان ) گوياى اسرار ( رازگو - بيان‌كنندهء رازهاى عشق جانان ) مبادا ( مباد - هرگز ) حريفان ( ياران ) سربسته ( دشوار - پيچيده ) معما ( رمز - سخن پوشيده ) پرده بردار ( آشكار كن ) ره ( مخفف راه - نغمه ) افيون ( ترياك ) دستار ( عمامه - دستمال ) آب ( آب‌حيات و زندگى ) بت‌چينى ( معشوق زيبا ) عدو ( دشمن ) يمن ( مباركى ) دولت شاه منصور ( سلطنت و بخت شاه منصور آخرين حاكم مظفريان 790 ) معنى بيت ( 1 ) ( اى طوطى كه اسرار عشق جانان را تعريف مىكنى ، منقار شما از شكر و شيرينى خالى مباد ) معنى بيت ( 4 ) ( اى طالع مبارك به روى ما از ساغر ، گلاب باده بزن ، زيرا ما خواب‌آلوده‌ايم شايد بيدار شويم و ديدار جانان را مشاهده كنيم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 5 و 7 و 10 به ترتيب فرمايد : ( اين چه نغمه‌اى بود كه رامشگر در دستگاه موسيقى نواخت كه بر اثر آن مست و هشيار به پايكوبى پرداختند ) ( جرعه‌اى از آب‌زندگى به اسكندر نمىدهند ، بلى رسيدن به اين مقصود به قدرت و ثروت نمىباشد بلكه توفيق و عنايت الهى را مىطلبد ) ( راز مستى از بادهء عرفان را با آنها كه دلهايشان در حجاب غفلت است ، در ميان منه كه سخن گفتن از جان و روان با صورت بىجان ديوار كارى بيهوده است ) حديث مفصل بخوانيد از اين سه معنى . 2 - سخت به اين نيت پايبند شده‌ايد و افكار جناب‌عالى را به خود مشغول ساخته است ، درحالىكه اين نيت نياز به صبر و حوصله دارد ، زيرا مقدمات كامل اين كار فراهم نشده است ، پس به جناب‌عالى توصيه مىكنم كه دعا كنيد . 3 - بايد او را متوجه سازيد زيرا او كاملا از اوضاع بىخبر مىباشد ، به همين جهت زود فريب مىخورد . 4 - اين نيت مراتب عشق و احساسش بيشتر از عقل و انديشه مىباشد پس لازم است با شخصى باتجربه و دلسوز مشورت كنيد . 5 - مسافرت را توصيه مىكنم ولى براى خريدوفروش زمان مناسب نمىباشد ، ازدواج و طلاق راهى طولانى دارد ، از مسافر مژده‌اى به زودى دريافت خواهيد كرد ، ملاقاتى مهم در پيش خواهيد داشت . 6 - اگر مىخواهيد فرزند پسر داشته باشيد آيهء 10 - 18 از سورهء « آل عمران » را به مدت 10 روز با حضور قلب بخوانيد ، مولا على عليه السلام فرمايد : بزرگترين گناه ، ترس و بزرگترين تفريح ، كار و بزرگترين بلا ، نااميدى است .