شمس الدين حافظ

350

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

266 - « گوهر يك‌دانه » هركه را با خطِ سبزت سَرِ سودا باشد * پاى از دايره بيرون ننهد تا باشد من چو از خاكِ لحد لاله‌صفت برخيزم * داغِ سوداى توأم سرِّ سُوَيدا باشد تو خود اى گوهر يك‌دانه كجايى آخر * كز غمت ديدهء مردم همه دريا باشد از بُنِ هر مژه‌ام آب روان است بيا * اگرت ميلِ لبِ جوى و تماشا باشد چون دل من دمِى از پرده برون آى و درآى * كه دگرباره ملاقات نه پيدا باشد ظلِّ ممدود خَمِ زلف توأم بر سر باد * كاندرين سايه قرارِ دلِ شيدا باشد چشمت از ناز به حافظ نكند ميل آرى * سرگرانى ، صفتِ نرگسِ رعنا باشد * توضيحات : خط سبز ( موى تازه روييده بر صورت ) سودا ( علاقه و محبت ، عشقبازى ) تا باشد ( تا زنده ماند ) دايره ( محيط عاشقى ) خاك لحد ( قبر - گور ) لاله‌صفت ( لاله خونين كفن ) سويدا ( ميان و مركز دل ، دانه سياهى كه گمان مىكردند بر دل است ) بن ( بيخ - ريشه ) آب ( اشك ) درآى ( داخل شو ) نه پيدا ( معلوم نيست ) ظل ممدود ( سايهء دراز ) خم زلف ( پيچ گيسوى يار ) سرگردانى ( كم‌لطفى ، عدم التفات ) معنى بيت ( 6 ) ( سايهء دراز كمند گيسوى تو بر سر من مستدام باد در سايه اين لطف ، ديوانه را آرامشى است ) معنى بيت ( 7 ) ( ديدهء تو از ناز و غمزهء به حافظ ميلى ندارد ، آرى بىلطفى و بىالتفاتى صفت چشم زيباى تو مىباشد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 1 و 2 و 5 فرمايد : ( هركسى كه با سبزهء صورت تو خيال عشقبازى داشته باشد ، تا زنده باشد پاى از محيط عاشقى بيرون نگذارد ) ( من از داخل قبر مانند لالهء خونين كفن سربلند مىكنم زيرا داغ عشق تو در ميان دل من پنهان خواهد بود ) ( چون گل از پردهء غنچه ، مانند شراب از حجاب خم بيرون بيا و به محفل ما گام بگذار كه زمان ديدار ما ديگربار معلوم نيست و ميسر نمىگردد ) جناب‌عالى خود حديث مفصل بخوان از اين سه معنى . 2 - ثبات قدم و پايدارى را از دست مده تا اين نيت برآورده شود و براى اجراى آن مقدمات كار را فراهم كنيد ، به شرط آنكه علاقه و اراده و ثبات قدم و سرعت عمل را از ياد نبريد . 3 - به يكى از مشاهد متبركه برويد و پس از زيارت نذرى كنيد و در يكى از شبها سوره مباركه « البقرة » آيه 175 تا 195 را با حضور قلب و معنى بخوانيد كه گشايش بسيار است . 4 - مسافرتى سودمند در پيش داريد و ملاقاتى مهم خواهيد داشت ، در معامله‌اى ضرر كرده‌ايد ، به زودى جبران مىشود . عزيزم : توان صبر كردن ، براى رويارويى با آنچه بايد روى دهد ، براى مواجهه با آنچه روى مىدهد ، مقاومت و آرامش و تحمل و آزاده بودن مىباشد . 5 - كسى قصد فريب دارد ، بگوييد خانواده‌يتان مواظب باشند ، بيمار شفا مىيابد ، 3 فرزند در طالع داريد ، به همسر و پدر و مادر توجه بيشترى داشته باشيد ، سفر كرده‌اى داريد كه كارش خوبست . 6 - ويژگيهاى جناب‌عالى : جذاب ، دلربا ، عاشق‌پيشه ، آتشين‌مزاج ، خون‌گرم ، مهربان ، لجباز ، زودرنج ، كم‌حرف ، بدپيله ، گردشى ، اهل مدّ و لباس ، شيك‌پوش ، اهل عطر ، با استعداد ، كم‌كار ، خوش‌شانس ، سخاوتمند . 7 - خواجه در بيت‌هاى 3 - 4 به ترتيب فرمايد : ( اى گوهر يك‌دانه تو كجايى كه از خيالت چشمم چون دريا شده است و با ياد خيال تو بىاختيار گريستم ، حالا بيا و ما را از اين گريه و رنج رهايى بده ) ( از بيخ هر مژه‌اى اشك جارى است اگر ميل تماشاى كنار چشمه را دارى ، بيا و چشمه چشم مرا تماشا كن ) خود تفسير كنيد .