شمس الدين حافظ

307

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

223 - « نرگس مست » صوفى ، ار باده به اندازه خورد ، نوشش باد * ورنه ، انديشهء اين كار ، فراموشش باد آنكه يك جرعه مى ، از دست تواند دادن * دست با شاهد مقصود ، در آغوشش باد پيرِ ما گفت : خطا بر قلم صُنع نرفت * آفرين بر نظرِ پاكِ خطاپوشش باد شاهِ تركان ، سخنِ مدّعيان مىشنود * شرمى از مَظلمهء خونِ سياووشش باد چشمم از آينه‌دارانِ خط و خالش گشت * لبم از بوسه‌ربايانِ بَر و دوشش باد گرچه از كبر سخن با من درويش نگفت * جان فداى شكرين پستهء خاموشش باد نرگسِ مستِ نوازش‌كنِ مردم‌دارَش * خونِ عاشق به قدح گر بخورد نوشش باد به غلامىِّ تو مشهورِ جهان شد حافظ * حلقهء بندگىِ زلفِ تو در گوشش باد * توضيحات : صوفى ( درويش ، سالك ) به اندازه ( به اندازه تاب و توان ) نوشش باد ( فعل دعايى - يعنى گواراى او باشد ) انديشه ( فكر سير و سلوك ) شاهد ( معشوق زيبا ) صنع ( آفرينش ) قلم صنع ( خامه هستى ) مظلمه ( دادخواهى ) مدعيان ( دشمنان ، سخن‌چينان ) كبر ( غرور ) شكرين پستهء خاموش ( دهان نوشين محبوب ) نرگس مست ( چشم خمار محبوب ) غلامى ( چاكرى ) حلقه بندگى ( غلام زرخريد ) معنى بيت ( 3 ) ( پير روشن ضمير ما گفت : خط و اشتباه در كارگاه هستى صادر نشده است ، آفرين بر ديدهء پاك‌بين مرشد ما باد كه خطاى مريد را فهميد و هدايتش كرد ) معنى بيت ( 4 ) ( پادشاه تركستان « افراسياب » به گفتار دشمنان و سخن‌چينان گوش مىدهد و كشتن سياوش بىگناه را جايز مىشمرد ، از دادخواهى خون سياوش كه به ستم ريخته شده ، بايد شرم و حيا كند ضمنا در اين بيت گويند : مراد از شاه تركان ، اهل عرفان و افراسياب ، نفس و مدعيان همان خواهش‌هاى نفسانى و سياوش عقل معاد است و الله اعلم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 5 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( چون جمال يار همواره در نظرم مجسم است ، پندارى چشم من آينه‌دار سبزهء رخسار و خال هندوى اوست ، اميد است كه لبم نيز سعادت بوسه ربودن از سينه و شانهء وى را پيدا كند ) ( اگر چشم خمار و مردم‌خوى مهربانش خون عاشقان را در پياله بنوشد بر او گوارا باد ) ( حافظ بر اثر بندگى تو مشهور جهان شده است بنابراين به نشانهء غلامى و زرخريد بودن از گيسوى محبوبم ، حلقه غلامى در گوش حافظ باشد ) شما خود برداشت كنيد از اين سه معنى . 2 - اين نيت بر شما مبارك باد كه اجراى آن حتمى است فقط بايد مقدارى صبر و حوصله داشته باشيد و توكل خود را بر خدا كنيد و به يكى از مشاهد متبركه رفته ، نذر خود را ادا كنيد كه جاى هيچ‌گونه نگرانى نمىباشد . 3 - زندگى به زودى به روى شما لبخند خواهد زد و درهاى اميد و اميدوارى به روى شما باز مىشود و ستاره اقبال جناب‌عالى در برج سعد مىباشد ، ملاقات مهمى در پيش داريد ، خريدوفروش عالى است ، تغيير شغل و مكان حتمى است ، ازدواج عملى مىشود ، طلاق حتمى است ، بيمار شفا مىيابد و 4 فرزند در طالع داريد و مسافرتى هم در پيش است ، مبارك باد . 4 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : بانمك ، رك‌گو ، نترس ، پرحرف ، شوخ و بامزه ، سياستمدار ، عاقل و دانا ، جذاب و دلربا ، شيرين ، خوش‌بين ، باوجدان ، جوان‌نما ، مغرور ، بدپيله ، قدرشناس ، نظربلند ، پرصدا ، سخاوتمند ، كم‌دقت ، بددهن ، همه را راضى مىكند ، مهربان ، ولخرج . عزيزم : كلارك مىگويد : « تنها راه كشف محدوديت‌هاى ممكن ، رفتن به آن سوى آنها ، يعنى ناممكن است » . پس نترس گام دار ، پيروزى با شماست .