شمس الدين حافظ
304
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
220 - « سوسن آزاد » صبا به تهنيتِ پيرِ مىفروش آمد * كه موسمِ طرب و عيش و ناز و نوش آمد هوا مسيح نفس گشت و خاك نافهگشاى * درخت سبز شد و مرغ در خروش آمد تنورِ لاله چنان برفروخت ، بادِ بهار * كه غنچه غرقِ عرق گشت و گل به جوش آمد به گوشِ هوش نيوش از من و به عشرت كوش * كه اين سخن ، سَحَر از هاتفم به گوش آمد ز مرغِ صبح ندانم كه سوسن آزاد * چه گوش كرد كه با ده زبان خموش آمد ز فكر تفرقه بازآى تا شوى مجموع * به حكمِ آنكه چو شد اهرمن سروش آمد چه جاىِ صحبتِ نامحرم است مجلسِ انس * سرِ پياله بپوشان كه خرقهپوش آمد ز خانقاه به ميخانه مىرود حافظ * مگر ز مستىِ زهدِ ريا به هوش آمد * توضيحات : صبا ( باد صبا ) تهنيت ( تبريك ، مصدر باب تفعيل ) ناز ( آسايش ) طرب ( شادى ) مسيح نفس ( جانبخش ، عيسى دم ) نافهگشاى ( عطرافشان ) برفروخت ( شعلهور كرد ) نيوش ( از مصدر نيوشيدن ، شنيدن ، سخنپذير ) هاتف ( آوازدهنده غيب ) زهد ريا ( پارسايى رياكارانه ) نافهگشا ( عطرآگين ) خروش ( فرياد - نغمه ) مجموع ( وحدت ) مگر ( همانا ) به هوش ( هوشيار ) سوسن ( گياه سوسن ) معنى بيت ( 1 ) ( باد صبا بمناسب فرارسيدن زمان شادى و عيش و نوش براى گفتن « مبارك باد » پيش پير مىفروش آمد كه بهار را تبريك گويد ) معنى بيت ( 3 ) ( باد بهارى آتش تنور لاله را چنان شعلهور كرد كه از حرارت آن غنچه در عرق غوطهور شد و گل سرخ بر شاخه شروع به جوشيدن كرد ) معنى بيت ( 5 ) ( نمىدانم سوسن سفيد آزاد از مرغ سحرى چه شنيد كه با دارا بودن ده زبان ساكت و خاموش شد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 6 و 7 و 8 فرمايد : ( پريشان فكرى را ترك كن تا مجموع خاطر شوى به جهت اينكه وقتى ديو رفت ، فرشته وارد مىشود ) ( مجلس انس و دوستى چه جاى سخن گفتن نامحرم است ، پس حالا سر پياله را بپوشان كه خرقهپوش رياكار آمد ) ( حافظ از خانقاه به ميكدهء معرفت مىرود ، زيرا وى از مستى و غرور پارسايى ، رياكارانه هوشيار شده است ) خود حديث مفصل بخوان از اين سه معنى . 2 - به جنابعالى مژده مىدهم به شرط آنكه اولا دكتر عطارى كرمانى را دعا كنيد ثانيا اين كتاب را به همگان معرفى كنيد ، بخت و اقبال به جنابعالى روى آورده و شاهين خوشبختى بر بام خانهء جنابعالى آشيانه گرفته و اين نيت حتما عملى است و ابدا جاى نگرانى نيست . 3 - از گرفتارى و ناراحتى نجات يافتهايد ، به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد كه اوضاع جنابعالى و خانوادهيتان با لطف الهى بسيار خوب خواهد شد و مسافر اوضاعش عالى شده و بيمار شفا مىيابد و قرض ادا مىشود و خريدوفروش سودآور است . 4 - ويژگيهاى جنابعالى عبارتند از : شوخ و بامزه ، جذاب ، خوش قلب ، درندهخو ، جگردار ، نظربلند ، سخاوتمند ، بااراده ، بانمك ، بامحبت ، حراف ، پرانرژى ، خوشرو ، ركگو ، سياستمدار ، آتشين مزاج ، شيطان ، دمدمى ، لجباز . 5 - همسرتان شما را خيلى دوست دارد ولى او را اذيت مىكنيد و گاهى او را سخت عصبانى مىكنيد ، از اين كار صرفنظر كنيد . 6 - جنابعالى خيلى شيطان و بلا هستيد ، نبايد نگران باشيد بلكه با سرعت ، دقت و فعاليت اقدام كنيد كه ستاره جنابعالى سعد مىباشد و بدانيد كه ديگران به زندگى جنابعالى حسادت مىكنند پس راز دل خود را با كسى در ميان مگذاريد جنابعالى در ماه آب به دنيا آمدهايد ، بدين جهت زلال و پاك هستيد . در امور علمى موفقيت همراه شما خواهد بود و در امور زناشويى از زيركى و ملاحت خود بهره بگيريد و از رنگ ليمويى استفاده كنيد .