شمس الدين حافظ

288

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

204 - « قد بلند » ز دل برآمدم و كار برنمىآيد * ز خود برون شدم و يار درنمىآيد قد بلند تو را تا به برنمىگيرم * درختِ كام و مرادم به برنمىآيد مگر به روى دلاراى يار ما ورنه * به هيچ وجه دگر كار برنمىآيد مقيم زلفِ تو شد دل كه خوش سوادى ديد * وز آن غريب بلاكش خبر نمىآيد ز شست صدق گشادم هزار تير بلا * ولى چه سود ؟ يكى كارگر نمىآيد درين خيال به سر شد زمانِ عمر و هنوز * بلاىِ زلف درازت به سر نمىآيد چنان به حسرتِ خاك دَرِ تو مىميرم * كه آبِ زندگىام در نظر نمىآيد بسم حكايت دل هست با نسيمِ سحر * ولى به بخت من امشب سحر نمىآيد فداىِ دوست نكرديم عمر و مال دريغ * كه كارِ عشق ز ما اين قَدَر نمىآيد ز بس كه شد دلِ حافظ رميده از همه‌كس * كنون ز حلقهء زلفت به درنمىآيد * توضيحات : كار برنمىآيد ( مرادم حاصل نمىشود ) ز خود بدر شدم ( از خود بىخود شدم ) خيال ( خيال ديدار و وصال ) بسم حكايت دل هست ( بسيار داستان دل براى من است - م ضمير متصل ، متمم مسند ) معنى بيت ( 1 ) ( دل را از دست دادم ، با وجود اين مرادم حاصل نمىشود ، از خود گذشتم و بىخود شدم اما محبوب نمىآيد ) معنى بيت ( 5 ) ( از زهگير كمان راستى و نيت درست هزار تير دعا انداختم اما فايده‌اى نكرد و يكى هم مؤثر نشد ) معنى بيت ( 10 ) ( دل حافظ چنان از بىوفايى همگان گريزان شد كه اينك در خم گيسوى تو مقيم شد و از اين جاى خوش بيرون نمىرود ) . نكته : اين غزل به نوعى ديگر نيز در نسخه‌ها آمده است كه در قسمت ( ن - د ) براى حفظ امانت آورده مىشود . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت ششم و هشتم و نهم مىفرمايد : ( در تمام عمرم خيال وصال جانان به بىنهايت رسيد و تمام شد در حالى كه بلاى زلف درازش به اتمام نمىرسد ) ( با نسيم سحرى دلم خيلى حكايتها دارد اما از طالع من امشب سحر نمىشود و شب فراق طولانى است ) ( عمر و مال را براى دوست فدا نكرديم ، حيف براى كار عشق ، اين اندازه هم از دست ما برنمىآيد ) جناب‌عالى حديث مفصل بخوانيد از اين سه معنى . 2 - در كارت مشكل ايجاد شده و گره خورده است . بهترين راه اين است كه به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و يك شب سوره مباركه « الاعراف » از آيه 100 تا 142 را با حضور قلب و معنى بخوانيد كه گشايش حاصل مىشود . 3 - توكل بر خدا داشته باشيد و از سخنان ديگران ناراحت نشويد بلكه بااراده ، سرعت عمل و فعاليت اقدام كنيد و مواظب تمام جوانب كار باشيد كه معاندين و دشمنان در كمين و حسودان منتظر فرصت هستند ، پس جناب‌عالى بايد هوشيارانه عمل كنيد و راز دل خود را غير از پدر و مادر با كسى در ميان مگذاريد ، هديه‌اى به او بدهيد ، در اخلاق و رفتار خود تجديد نظر كلى كنيد . 4 - ويژگيهاى روحى جناب‌عالى عبارتند از : خيرخواه ، سركش ، متفكر ، دوست‌داشتنى ، موفق ، شوخ ، صميمى ، هوشيار ، انسان خوب ، كمك‌رسان ، كنجكاو ، شيطان و بلا ، خوش‌رو ، اشتباه كار ، بدبين ، قادر به هر كارى ، بااراده . 5 - حيف شخصيت خانوادگى جناب‌عالى كه بيهوده از بين برود ، مسافر حالش خوب است و كارش رو به اصلاح مىباشد ، هديه‌اى دريافت مىكنيد ، سه فرزند در طالع داريد كه دو نفر آنها اوضاع خوبى خواهند داشت ، بيش از اندازه خرده‌گير هستيد ، از وسواس و ترديد دست برداريد كه به نفع همگى است . 6 - معامله‌اى انجام مىگيرد و بعدا فسخ مىشود ، براى شما سودآورتر خواهد بود پس ناراحت نباشيد ، تولدى جديد در راه است .