شمس الدين حافظ
289
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
205 - « يار بازآيد » زِهى خجسته زمانى كه يار بازآيد * به كامِ غمزدگان غمگسار بازآيد به پيش خيلِ خيالش كشيدم ابلقِ چشم * بدان اميد كه آن شهسوار بازآيد در انتظارِ خدنگش همىپَرَد دلِ صيد * خيال آنكه به رسمِ شكار بازآيد مقيم بر سرِ راهش نشستهام چون گَرد * بدان هوس كه بدين رهگذار بازآيد اگرنه در خمِ چوگان او رود سرِ من * ز سر چه گويم و سر خود چه كار بازآيد ؟ دلى كه با سرِ زلفينِ او قرارى كرد * گمان مبر كه در آن دل قرار بازآيد سرشكِ من نزند موج بر كنار چو بحر * اگر ميان وىام در كنار بازآيد چه جورها كه كشيدند بلبلان از دى * به بوىِ آنكه دگر نوبهار بازآيد ز نقشبند قضا هست اميدِ آن ، حافظ * كه همچو سرو به دستت نگار بازآيد * توضيحات : زهى ( صوت - خوشا ) خجسته ( مبارك ) خيل ( گروه اسبان ) ابلق چشم ( اسب سياه و سفيد ) خدنگ ( اسب ) مقيم ( پيوسته - قيد زمان ) زلفين ( گيسوى يار ) نقشبند قضا ( نقاش تقدير ) معنى بيت ( 2 ) ( اسب سياه و سفيد ديده را به سوى مركب خيال وى رهبرى كردم به اين اميد كه آن يكتا سوار ماهر عرصهء خوبى بر اين مركب سوار شود و بازگردد ) معنى بيت ( 5 ) ( اگر سر من گوى چوگان محبت وى شود ، ديگر از سر خود سخنى بر زبان نمىآورم كه به كارى نمىآيد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت 6 و 7 و 8 به ترتيب فرمايد : ( آن دل كه با سر زلف تو عهدى بست ، مپندار كه ديگر قرار و آرام يابد ) ( بلبلان از سرماى زمستان چه جور و جفاها كشيدند ، به اميد آنكه باز نوبهار مىآيد ) ( اشك چشم من مانند دريا به ساحل موج نمىزند اگر ميان جانان يا كمر باريك او را در كنار بگيرم ) جنابعالى حديث مفصل بخوانيد از سه معنى بيت . 2 - انتظار بسيار كشيدهايد ولى انتظار به پايان مىرسد و به زودى به آرزويتان خواهيد رسيد ، پس نااميدى و ترديد جايى ندارد و اينجانب پيشاپيش مژده پيروزى را به شما مىدهم . 3 - موفقيت در چند قدمى جنابعالى قرار دارد و شاهين كاميابى به زودى بر بام خانه جنابعالى خواهد نشست ، به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد . 4 - ويژگيهاى جنابعالى به شرح زير است : لجباز ، جنگجو ، خطرناك ، انتقامجو ، قابل احترام ، پرشور ، باايمان ، كلهشق ، دعوايى ، درونگرا ، كمككننده فقرا ، قدرشناس ، باشخصيت ، خسيس ، جذاب ، خوشتركيب ، خوشپوش ، اهل گردش . 5 - مسافر جنابعالى كارش فردا حتما انجام مىگيرد ولى مدتى طول مىكشد تا يكسره شود ، بيمار شفا مىيابد و از خطر رها شده است ، قرض ادا مىشود ، خريدوفروش به موقع مىباشد ، ازدواج عملى است ولى مقدمات براى طلاق كامل نمىباشد ، به زودى به مسافرت مهمى مىرويد ، از ريسك كردن بپرهيزيد كه زمانه فريبكار است . 6 - چندى قبل از خطر بزرگى رهايى پيدا كردهايد و يكى از نزديكان جنابعالى نيز در معرض ناراحتى شديد قرار گرفت كه خداوند به شما كمك كرده به شكرانه اين نعمت صدقه بدهيد و از نيازمندى دستگيرى كنيد كه به شما احتياج دارد و خودت مىدانيد كه خداوند به شما كمك خواهد كرد . در گفتار و عمل ثابتقدم باشيد ، اگر به كسى وعده مىدهيد ، انجام دهيد ، پسانداز كافى داريد پس نياز مادى شما آنچنان نيست كه فكر مىكنيد ، اندازه نكودار كه اندازه نكوست .