شمس الدين حافظ

279

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

195 - « نگارندهء غيب » ديدى اى دل ، كه غمِ عشق دگربار چه كرد * چون بشد دلبر و با يارِ وفادار چه كرد ؟ آه از آن نرگسِ جادو كه چه بازى انگيخت * آه از آن مست كه با مردمِ هشيار چه كرد ؟ اشكِ من رنگِ شفق يافت ، ز بىمهرىِ يار * طالعِ بىشفقت بين كه درين كار چه كرد ؟ برقى از منزلِ ليلى بدرخشيد سحر * وه كه با خرمنِ مجنونِ دل‌افگار چه كرد ؟ ساقيا ، جامِ مىام ده كه نگارندهء غيب * نيست معلوم كه در پردهء اسرار چه كرد ؟ آن‌كه پرنقش زد اين دايرهء مينايى * كس ندانست كه در گردش پرگار چه كرد ؟ فكرِ عشق ، آتشِ غم در دلِ حافظ زد و سوخت * يارِ ديرينه ببينيد كه با يار چه كرد ؟ * توضيحات : بشد ( برفت ) نرگس جادو ( استعاره از چشم سحرانگيز معشوق ) بازى ( فتنه ) انگيخت ( برپاكرد ) رنگ شفق ( خون قرمز ) وه ( اسم صوت شبه جمله ، براى شگفتى ) دايرهء مينايى ( فلك لاجوردى ) دل‌افگار ( خسته‌دل ) نگارندهء غيب ( خداوند متعال ) پرده اسرار ( پس پرده راز ) معنى بيت ( 3 ) ( اشك چشم من از بىمهرى محبوب ، همچون رنگ شفق سرخ شد ، طالع بىمحبت مرا ببين كه چه كارى كرد ) معنى بيت ( 4 ) ( سحرگاه آذرخش عشق از خانه ليلى جست و شگفت اينكه خرمن هستى مجنون بيچاره را كاملا سوخت ) معنى بيت ( 6 ) ( هيچ‌كس به اسرار حركت پرگار آفريننده‌اى كه فلك لاجوردى را پرنقش و نگار كرده ، پى نبرده است كه در پرده اسرار چه كارى كرده است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى دوم و هفتم به جناب‌عالى چنين مىگويد : ( افسوس كه نرگس ديدهء افسونگر محبوب فتنه‌اى عجيب به بپاكرد و دريغا كه آن مست از بادهء حسن و نيكى با عاشقان فرزانه آنچه توانست ، بىمهرى كرد ) ( خيال عاشقانه به دل حافظ آتش زد و او را سوزاند ، ببينيد يار قديمى با يار خود چه كار كرد ) تو خود حديث مفصل بخوان از اين دو معنى . 2 - ويژگيهاى جناب‌عالى به شرح زير است : تندخو ، اهل رقابت ، لجباز ، زرنگ ، قوى ، عجول ، شتاب‌كار ، رك و بىپروا ، خودبين ، قدرت‌سنج ، عاشق‌پيشه ، استثنايى ، جذاب و دلربا ، دوستدار تعريف ، اهل تفريح ، ثروت‌اندوز . 3 - از دوستت خطا ديده‌ايد ، مقصر دوست شما نيست بلكه شخص ديگرى است كه رابطه شما را خراب كرده و او را وادار به چنين عمل گستاخانه‌اى نموده است ، بنابراين در دوستان خود تجديد نظر كنيد و مراوده‌هاى خويش را به حد اقل برسانيد . 4 - در معامله‌اى زيان ديده‌ايد ، او شما را تنها گذاشت ، احساس عجيبى داريد ، بهترين راه آنست كه به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعايى بخوانيد و از پير و مرشد راه استمداد كنيد كه به توكل بر خداوند موفقيت همراه شما خواهد شد . 5 - به جناب‌عالى نويد مىدهم : زندگى شما كلا در تغيير و تبديل خواهد بود ، به‌طورىكه گويى مجددا متولد شده‌ايد ، پس سعى كنيد ، دقت ، سرعت عمل و تلاش همراه سازيد و استفاده از معلومات استاد باتجربه‌اى را از ياد نبريد و صحبت آنها را غنيمت دانيد ، بيمار شفا مىيابد ، خريدوفروش صلاح نمىباشد ، تغيير شغل و مكان زود است . 6 - مسافرتى زيارتى - سياحتى در راه است و معامله‌اى سودآور در پيش كه بر شما مبارك باشد به شرط آنكه صدقه بدهيد و دين لازم را بپردازيد و دلى را شاد كنيد .