شمس الدين حافظ

264

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

180 - « دل » دل ، شوق لبت مدام دارد * يا رب ، ز لبت چه كام دارد جان ، شربت مِهر و بادهء شوق * در ساغر دل ، تمام دارد سودايىِ زلفِ يار ، دايم * در دام بلا ، مُقام دارد تا صيد كند ، دلى به شوخى * بر گل ، ز بنفشه دام دارد آخر ، رسدم كه بازپرسم * كان دلبر ما ، چه نام دارد با يار كجا نشيند ، آن كو ؟ * انديشهء خاص و عام دارد خرم دل آن كسى كه صحبت * با يار ، على الدوام دارد حافظ ، چه دمى خوشست مجلس * كاسباب طرب ، تمام دارد * توضيحات : شوق ( عشق ) مدام ( هميشه ) كام ( آرزو - مراد ) سودايى ( عشق - علاقه - ديوانگى ) مقام ( اقامت ) بازپرسم ( بپرسم ، سؤال كنم ) على الدوام ( هميشه ) طرب ( شادمانى ) معنى بيت ( 1 ) ( شوق لب تو هميشه در دل من است عجبا از لبت چه مراد دلى دارم . ) معنى بيت ( 2 ) ( جان : شربت محبت و بادهء شوق را در ساغر دل من به طور كامل دارد ) معنى بيت ( 3 ) ( عشق و سودايى زلف محبوب را كسى داراست كه دايم و هميشه در دام بلا اقامت دارد ) معنى بيت ( 4 ) ( جانان بر چهرهء گل از خط چون بنفشه دام نهاده تا به شوخى و شادابى دلى را صيد نمايد ) معنى بيت ( 6 ) ( آن كسى كه از خاص و عام هراس دارد كى مىتواند با يارش همنشين باشد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت اول و دوم فرمايد : شوق لب او هميشه در دل شماست ، عجبا چه چيز باارزشى را درخواست دارى ! چون جان و عصارهء شربت و محبت و بادهء شوق در اين ساغر دل است ، آگاه باش كه چنين درخواستى با مخاطره و بلا همراه است كه بايد خريدار باشى ، چون او با شوخى و شادابى دلى را صيد كرده اما كار را به شوخى گرفته است ، قدرى فكر كن ، آيا او لايق شما مىباشد يا خير ؟ ! 2 - كسى كه از طعن و سرزنش مردم و اطرافيان واهمه دارد ، نمىتواند عاشق شود چون دل آن كسى خوشحال و مسرور مىباشد كه هميشه با يار و محبوب مصاحب و همنشين باشد . 3 - زمان انجام اين نيت فرانرسيده است و هنوز خام مىباشد زيرا وقتى اسباب طرب و فرح و شادى در مجلس تماما مهيا باشد ، مجلس صفابخش مىشود . 4 - سود شما در خريد است ولى براى فروش هنوز زمان وجود دارد ، تغيير شغل را توصيه مىكنم و مژده‌اى دريافت مىكنى . شكست پل پيروزى است ، قدرى صبر داشته باش . 5 - ويژگيهاى روحى جناب‌عالى چنين است : باشكوه ، خيرخواه ، آرام متين ، مؤدّب ، بااراده ، كمال‌گرا ، صلح‌جو ، خوددار ، اهل كشف ، خسيس ، مخترع ، پرانرژى ، با حس ششم قوى ، اهل دل ، اهل انتقاد ، حساس و رؤيايى . 6 - در اين ماه خطر بزرگى از خانواده شما دور شد و اين مىتواند بهترين درس باشد كه صدقه را فراموش نكنيد ، به زودى سفرى زيارتى و سياحتى در پيش خواهيد داشت كه بسيار سودمند است . 7 - رنگ آبى جزيى از طبيعت جناب‌عالى است و موجب مىگردد كه اعتماد به نفس شما زياد شود و به زيبايى بيشتر و آزادى معنوى دست يابيد . 8 - خيلى خرده‌گير شده‌ايد و از همه ايراد مىگيريد به ويژه نمىخواهيد قبول كنيد ، او نيز موجودى مختار است ، اين لجاجت موجب سردى و دورى مىگردد . 9 - گمشده ، پيدا مىشود و جاى نگرانى نمىباشد ، در تحصيل موفقيت همراه است .