شمس الدين حافظ

257

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

173 - « عشق داند » در نظربازى ما ، بىخبران حيرانند * من چنينم كه نمودم ، دگر ايشان دانند عاقلان ، نقطهء پرگارِ وجودند ولى * عشق داند كه درين دايره ، سرگردانند عهدِ ما با لبِ شيرين‌دهنان بست خداى * ما همه بنده و اين قوم خداوندانند مفلسانيم و هواىِ مى و مطرب داريم * آه اگر خرقهء پشمين به گرو نستانند لافِ عشق و گِله از يار زهى لافِ دروغ * عشق‌بازانِ چنين ، مستحق هجرانند جلوه‌گاهِ رخِ او ديدهء من تنها نيست * ماه و خورشيد همين آينه مىگردانند وصل خورشيد به شب‌پرّهء اعمى نرسد * كه درين آينه صاحب‌نظران حيرانند مگرم چشمِ سياهِ تو بياموزد كار * ورنه مستورى و مستى همه‌كس نتوانند گر شوند آگه از انديشهء ما مغبچگان * بعد ازين خرقهء صوفى به گرو نستانند گر به نُزهتگهِ ارواح بَرد بُوى تو باد * عقل و جان گوهرِ هستى به نثار افشانند زاهد ار رندىِ حافظ نكند فهم چه شد ؟ * ديو بگريزد از آن قوم كه قرآن خوانند * توضيحات : نمودم ( نشان دادم ) حيران ( سرگشته ) نقطه پرگار ( پرگار هستى ) مفلس ( فقير ) خداوند ( آقا - ارباب ، خواجه ) هجران ( فراق ) اعمى ( كور ) نزهتگه ( جاى خوش و باصفا ) گله ( شكايت ) شيرين‌دهنان ( معشوق ) مستورى ( پوشيدگى ) مغبچگان ( شاهدان ميكده ) معنى بيت ( 2 ) ( خردمندان مركز دايره پرگار هستى و برگزيدگان عالم هستند اما عشق يقين دارد آنها در دايرهء وجود سرگشته‌اند ) معنى بيت ( 6 ) ( تنها چشم ما به تنهايى محل جلوه و نمايش چهرهء محبوب ازلى نيست ، ماه و خورشيد نيز آينه‌دار جمال محبوب هستند ) معنى بيت ( 11 ) ( اگر پارساى رياكارى به وارستگى حافظ پى نبرد ، باكى نيست زيرا گفته‌اند : شيطان از جماعتى كه كلام خداوند را تلاوت كنند ، دور مىشود ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - همه ، شما را دوست دارند و از مصاحبت شما لذت مىبرند ، اما جناب‌عالى بايد موقعيت خويش و خانواده اصيل خود را درك كنيد و به پدر و مادر كه سخت حواس آنها متوجه شماست ، توجه كافى مبذول داريد و گرنه موفقيت كمترى نصيب شما مىشود . 2 - اين نيت حتما عملى است و جاى هيچ‌گونه نگرانى نمىباشد اما بهتر است ، سرعت عمل و دقت داشته باشيد و از عالمى و دانشمندى حتما براى حل مسايل و اشكالهاى كار خود كمك بگيريد كه راه موفقيت است . 3 - ويژگيهاى روحى جناب‌عالى عبارتند از : اصيل ، كمال‌گرا ، درس‌خوان ، آرام و محتاط ، نكته‌سنج ، محترم ، دلپذير ، پرتوقع ، نجيب ، رفيق‌باز ، منطقى ، باهوش ، احساساتى ، صلح‌جو ، قابل اعتماد ، قوى ، سالم ، مدير ، روشنفكر ، مذهبى ، عاشق گردش و خريد ، بااراده ، وسواسى ، گاه مردد ، آماده كار و خدمت به ديگران ، انعطاف‌پذير ، گاه سخت‌گير ، لطفا اگر درست بود مرا دعا كنيد و اين كتاب را به همه توصيه كنيد . 4 - خواجه در بيت پنجم و هفتم مىفرمايد : ( ادعاى عاشقى كردن و از يار گله نمودن بعيد مىباشد و چه لاف و دروغ بزرگى است چنين عشق‌ورزانى شايستگى وصال ندارند ، و سزاوارند كه هميشه گرفتار فراق و هجران باشند ) ( شب‌پره كور و ناتوان قادر به وصال آفتاب نيست چه در آينهء خورشيد جهان هستى ديده‌وران سرگشته آنند تا چه رسد به كوردلان ) تو خود حديث مفصل بخوان از اين دو معنى پس بايد درباره اين نيت ثابت قدم و پايدار بود . 5 - رنگ آبى كم‌رنگ نيروى جسمانى شما را قوى مىكند و بر زيركى و فتانت شما مىافزايد و آرامشى را در جناب‌عالى بوجود خواهد آورد و برازنده‌يتان مىباشد . عزيزم : بدانيد كه تمام ترس‌هايتان را خودتان به وجود مىآوريد ، ما با دشمن برخورد كرديم و آن دشمن خود ماييم ( ويكتور هوگو ) .