شمس الدين حافظ
231
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
147 - « روى يار » بيا كه تركِ فلك خوانِ روزهِ غارت كرد * هلالِ عيد به دورِ قدح اشارت كرد ثواب روزه و حجِّ قبول آنكس برد * كه خاكِ ميكدهء عشق را زيارت كرد مقامِ اصلى ما گوشهء خرابات است * خداش خير دهاد آنكه اين عمارت كرد نماز در خمِ آن ابروانِ محرابى * كسى كند كه به خونِ جگر طهارت كرد بهاىِ بادهء چون لَعل چيست ؟ جوهرِ عقل * بيا كه سود كسى بُرد ، كاين تجارت كرد فغان كه نرگسِ جَمّاشِ شيخِ شهر امروز * نظر به دُردكشان از سَرِ حِقارت كرد به روى يار نظر كن ز ديده منّت دار * كه كار ديده نظر از سرِ بَصارت كرد حديثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظ * اگرچه صنعتِ بسيار در عبارت كرد * توضيحات : ترك فلك ( تاراجگر روزگار ) خوان روزه ( بساط و طعام روزه ) هلال عيد ( عيد فطر - ماه شوال ) دور قدح ( ساغر گردانى ) اشارت ( فرمان ) ثواب ( مزد آخرت ) قبول ( پذيرفته - پذيرايى ) خاك ميكده عشق ( خاك ميخانه معرفت و آگاهى ) مقام ( اقامتگاه ) اصلى ( ثابت ) دهاد ( الهى بدهد - فعل دعايى ) عمارت ( بنا - ساختن ) ابروان محرابى ( ابروان كمانى ) به خون جگر طهارت كرد ( سرشت او از جميع آرزوها پاك باشد ) جوهر عقل ( گوهر خرد ) جمّاش ( افسونگر - دلربا ) نرگس ( استعاره از چشم محبوب ) دردكشان ( ميگساران قديمى ) حقارت ( خوارى ) كار ديده ( تجربهآموخته ) منّت ( سپاسگزارى ) از سر بصارت ( از روى آگاهى و معرفت ) صنعت ( هنر - صنايع لفظى - متكلفانه - مصنوع ) معنى بيت ( 7 ) ( بر چهرهء محبوب نظر كن و از ديده و چشم خود تشكر كن كه چشم تجربهآموختهء تو از روى آگاهى و بينش بر چهرهء محبوب نگاه كرد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - بيتهاى پنجم و ششم چنين است : ( قيمت مى سرخ رنگ چه چيز است ؟ بهاى بادهء معرفت ، گوهر عقل است كه چون آدمى نوشيد از وسوسهء عقل مصلحتانديش آسوده مىشود ، بشتاب و اين تجارب را بكن ، هركه اين دادوستد را كرد ، سود برد ) يا ( داد و فغان از چشم افسونگر شيخ شهر كه به ميگساران قديمى چپ نگاه مىكند و يا به نگاه حقارت و تحقير مىنگرد ) تو خود حديث مفصل بخوان از اين دو معنى . 2 - از عقل و خرد خود كمك بگيريد و بر احساسات خويش مسلط شويد كه بدانديشان و رقيبان بسيار در كمين شما هستند ، پس لازم است با سرعت ، دقت و پشتكار اقدام كنيد و مواظب باشيد كه حسودان از جمله شخصى كوتاهقد ، سياهچرده با لبهايى درشت و سينهاى برجسته سخت مراقب اعمال شما است و حسادت مىورزد از او برحذر باشيد . 3 - هرچه در اين نيت بصيرت و بينايى را چراغ راه قرار دهيد ، لغزش شما كمتر و رسيدن به مقصود سهلتر خواهد بود . 4 - نذرى كنيد و به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و يا سوره مباركه « العنكبوت » از آيه 40 تا آخر را با حضور قلب و معنى بخوانيد . 5 - ويژگيهاى شما عبارتند از : باايمان ، دلپذير ، غير حسود ، صميمى ، سخاوتمند ، منطقى ، متعادل ، خوشباطن ، صديق ، جذاب و دلربا ، موافق ، قابل اعتماد ، خوشبين ، خوشرو ، مهربان ، مراعاتكن ، دلسوز ، غصهخور ، آدابدان . 6 - از موضوعى رنج بردهايد ، نگران نباشيد كه تجربه اندوختهايد ، كسى به شما خيانت كرده است ، اين موضوع بر اثر رنجش يكى از نزديكان بود كه خداوند تلافى كرده است ، پس دل او را بدست آوريد ، با همسرى مهربان ، صميمى و زندگى نسبتا مرفه سروكار داريد ، تغيير مكان و شغل در آينده نزديك عملى است ، در خريدوفروش سود فراوانى بدست مىآوريد و ملاقاتى مهم در پيش داريد . 7 - مسافرت و خريدوفروش را توصيه مىكنم ، مسافر فعلا كارش عملى نشده ولى به زودى اصلاح مىشود . 8 - از گذشته درس بگيريد و به فكر آينده باشيد زيرا موفقيت همگام شماست . بدانيد كه : « هركه آنجا نشيند كه خواهد و مرادش بود . »