شمس الدين حافظ

218

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

134 - « بلبل عاشق » بر سرِ آنم كه گر ز دست برآيد * دست به كارى زنم كه غصّه سرآيد خلوت دل نيست جاىِ صحبتِ اضداد * ديو چو بيرون رود ، فرشته درآيد صحبتِ حكّام ، ظلمت شب يلداست * نور ز خورشيد جوى ، بو كه برآيد بر دَرِ اربابِ بىمروّت دنيا * چند نشينى كه خواجه كى بدر آيد ؟ تركِ گدايى مكن كه گنج بيابى * از نظرِ رهروى كه درگذر آيد صالح و طالح ، متاعِ خويش نمودند * تا كه قبول افتد و چه در نظر آيد ؟ بلبلِ عاشق تو عمر خواه كه آخر * باغ شود سبز و شاخ گل به برآيد غفلتِ حافظ درين سراچه عجب نيست * هركه به ميخانه رفت بىخبر آيد * توضيحات : بر سر آنم ( تصميم دارم ) ز دست برآيد ( از دستم ساخته شود ) غصّه سرآيد ( اندوه تمام شود ) اضداد ( بيگانگان - مجمع اضداد و شيطانها ) يلدا ( آخرين شب طولانى سال - اول دىماه ) بو كه ( شايد كه ) صالح ( نيكوكار ) طالح ( بدكار ) بىمروت ( بىانصاف ) خواجه ( آقا - سرور ) متاع ( كالا ) آخر ( سرانجام ) سراچه ( دنيا ) بىخبر ( مست - بىقرار ) معنى بيت ( 4 ) ( بر آستان سروران ناجوانمرد اين جهان تا چه موقع مىنشينى كه آقا از خانه بيرون آيد تا شايد به تو احسانى كند ) معنى بيت ( 5 ) ( گدايى و سؤال و طلب را از روشن ضميران و عارفان از دست مده تا فضل و برترى يا بى تا گنج سعادتى به كمك سالكى و عارفى بدست آورى ) معنى بيت ( 6 ) ( نيكوكار و بدكار كالاى خود را عرضه كردند تا ببينيم كدام يك مورد قبول خداوند قرار مىگيرد ) معنى بيت ( 8 ) ( در اين دنيا ناآگاهى حافظ از پايان كار تعجبى ندارد ، هركس به ميخانه وارد شد ، مست و غافل مىشود ولى غرور ندارد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - مقدارى از غرور و جاه‌طلبى خود بكاهيد و به واقعيت‌هاى زندگى توجه بيشترى داشته باشيد تا سختىها از شما دور شوند ، زيرا با اين نبرد درونى كه با خود آغاز كرده‌اى ، چيزى غير از افسردگى به دست نمىآوريد . 2 - مشكلات جناب‌عالى با كمى دقت ، وقت‌شناسى ، تلاش قابل حل مىباشد ، بجاى اينكه با افراد بيگانه مشورت كنى ، بهترين مشاور جناب‌عالى خانواده است ، همين امروز جلسه‌اى تشكيل بده و با آنان در اين‌باره مشورت كن . 3 - فرزندم : از كوشش دست برندار زيرا طالع شما در برج حوت ( اسفند ) مىباشد و بسيار درخشنده و نورانى است ، به زودى به شما قول مىدهم شاهد موفقيت را در آغوش خواهى گرفت پس زمانى كه موفق شدى ضمن سپاسگزارى ، نذر خود را ادا كن و متعهد باش كه در كارها فقط بر خداوند توكل داشته باشى . در حفظ اين كتاب بكوش كه گشايش بيشتر در حق‌شناسى است ، شما داراى روحيه ، رفيق‌دوست ، عاشق همسر ، درويش مسلك ، بدون خطر ، حساس و رؤيايى ، باسليقه ، محتاط ، پركار ، اصيل ، بااخلاق متغير ، با قيافه متغير ، عاشق مالكيت ، اهل اعتدال ، اهل حاشا ، مادىگرا ، سخاوتمند ، دوتايى ، گاهى لجوج ، گاهى بىتفاوت ، بيش از اندازه مهربان و احساسى هستى . مسافرت را توصيه مىكنم ، خريدوفروش صلاح نيست ، تغيير مكان و شغل حتمى است ازدواج بالاخره عملى مىگردد و طلاق راهى طولانى دارد و در امور تحصيلى و علمى موفق مىشويد .