شمس الدين حافظ
201
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
117 - « حريم حرم » آن را كه جامِ بادهء صهباش مىدهند * مىدان كه در حريمِ حرم جاش مىدهند صوفى مباش منكرِ رندان كه سرّ عشق * روزِ ازل به مردمِ قلّاش مىدهند ساقى بيار بادهء گلرنگ مشكبوى * كاربابِ عقل ، زحمتِ اوباش مىدهند از لذّت حيات ندارد ، تمتّعى * امروز هركه وعده به فرداش مىدهند مطرب بساز پردهء عشاقِ بينوا * كان را كه بينواست ، نواهاش مىدهند حافظ به ترك جنت فردوس مىكند * گر در حريمِ وصلِ تو مأواش مىدهند * توضيحات : آن را ( آنكس را ) صهبا ( شراب قرمز و خالص ) منكر ( انكاركننده ) ازل ( ابتدا - آغاز خلقت ) مأوا ( مسكن ) قلاش ( خراباتى ) ارباب عقل ( خردمندان ) اوباش ( افراد بىسروپا - عاشق ) تمتع ( بهره - نصيب ) حيات ( زندگى ) معنى بيت ( 1 ) ( آنكس را كه قدح شراب صاف و قرمز مىدهند ، بدانكه در حريم و بارگاه حرم قدس مقامش مىدهند ) معنى بيت ( 3 ) ( اى ساقى شراب بياور كه بوى مشك و رنگ گل دارد ، زيرا صاحبان عقل و خرد به عشاق زحمت مىدهند ) معنى بيت ( 4 ) ( از لذت حيات دنيا تمتع و بهرهاى نمىبرد ، هركس كه امروز وعدهء فرداش بدهند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - اگر عدهاى حسود و بىمحبت بر كار و اعمال شما حسادت مىورزند ، ناراحت نباش زيرا « الحسود لا يسود » جاى شما در بين انسانهاى بامحبت هميشه خالى است ، اين قلب مهربان شما جايگاه بدى نمىباشد ، پس بيهوده ناراحت و نگران هستى . 2 - ترديد را از دل بيرون كن و كار امروز را به فردا ميفكن و با بالهاى كوشش و تلاش و اميد و توكل بر خدا ، در آسمان سعادت و خوشبختى پرواز كن كه آينده در دستان پرتلاش شما قرار دارد . 3 - فرزندى شايسته و همسرى خوب خواهى داشت كه متأسفانه گاه موجب آزار آنان مىشوى ، سعى كن قدر و ارزش زحمات آنان را بدانى . 4 - مسافرتى در پيش دارى ، خريد مناسب نمىباشد اما فروش سودآور مىباشد ، خريد خانه و باغ عالى است تغيير شغل را صلاح نمىدانم . 5 - پندى دوستانه دارم : عشق و محبت دروازههاى شادى را مىگشايند . 6 - حافظ در بيت آخر مىفرمايد : ( اگر در حريم وصل تو به حافظ جا و محل دهند ، جنت فردوس را ترك مىكند يعنى حريم حرم تو را با بهشت عوض نمىكند ) حديث مفصل بخوان از اين مجمل . 7 - بهرهء شما از زندگى بسيار زياد است و بايد از آن بنحو احسن بهرهمند شويد ، پس موفقيت در چند قدمى است . 8 - از سخنان بدانديشان و حسودان واهمه نداشته باشيد بلكه با ارادهاى قوى و توكل بر خدا اقدام كنيد . 9 - خيلى به او پيله مىكنيد ، قهر و آشتى هم اندازهاى دارد ، سرانجام او را از خود متنفر مىكنيد زيرا هر چيزى به جاى خويش نيكوست . 10 - حافظ در بيتهاى 3 - 6 به ترتيب فرمايد : ( اى ساقى باده بياور كه بوى مشك و رنگ گل دارد ، زيرا صاحبان عقل به اربابان عشق زحمت مىدهند ، چون از عشق آگاهى ندارند ) ( حافظ اگر در حريم وصل تو جاى گيرد . بهشت را ترك خواهد كرد و كنار تو را با بهشت معاوضه نمىكند ) . چيزى كه از دست دادهاى ، به دست مىآورى ، اخلاق او بهتر مىشود و روزى رام شما خواهد شد .