شمس الدين حافظ
193
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
109 - « جانانهء كيست ؟ » يا رب اين شمعِ دلافروز ز كاشانهء كيست ؟ * جان ما سوخت بپرسيد كه جانانهء كيست ؟ حاليا خانهبراندازِ دل و دينِ من است * تا هم آغوش كه مىباشد و همخانهء كيست ؟ بادهء لعلِ لبش كَز لب من دور مباد * راحِ روحِ كه و پيماندهِ پيمانهء كيست ؟ دولتِ صحبتِ آن شمعِ سعادت پرتو * بازپرسيد خدا را كه به پروانهء كيست ؟ مىدهد هركسش افسونى و معلوم نشد * كه دلِ نازك او مايل افسانهء كيست ؟ يا رب آن شاهوشِ ماهرخِ زُهرهجبين * دُرِّ يكتاىِ كه و گوهرِ يكدانهء كيست ؟ گفتم : آه دلِ ديوانهء حافظ بىتو * زيرِ لب خندهزنان گفت كه ديوانهء كيست ؟ * توضيحات : شمع دلفروز ( استعاره از محبوب ) جانانه ( معشوق و مطلوب ) حاليا ( اكنون ) راح روح ( راحتىبخش روح ) دولت صحبت ( سعادت مصاحبت ) افسون ( فريب ) شاهوش ( شاهمانند ) زهرهجبين ( پيشانى پرفروغ ) معنى بيت ( 4 ) ( به خاطر خدا سؤال كنيد كه سعادت همصحبتى آن شمع مجلس كه فروغ نيكبختى از آن مىتابد به اجازه چه كسى مىباشد ؟ ) معنى بيت ( 5 ) ( اين شمع دلفروز كه به هر كسى افسونى ياد مىدهد و با مكر و حيله سعى مىكند كه تمايل او را به خود جلب كند ، معلوم نيست به چه كسى مايل شد ؟ ) معنى بيت ( 7 ) ( به يار گفتم : برآشفتگى دل حافظ از دورى تو است كه دريغ مىخورد ، با خندهء پنهانى زير لب گفت : دل او ديوانهء عشق چه كسى است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - شخصى مهربان ، خوش برخورد ، زيبا ، دلربا ، طناز ، عشوهگر هستى كه با يك نگاه دلها را تصاحب مىكنى و همه را تسخير نگاه مادى و معنوى خود مىسازى اما هيچگاه دلت يك جا بند نمىشود ، بلكه پىدرپى به فكر تبديل و تغيير هستى ، چرا ؟ ! چلچله مباش بلكه سيمرغ باش . 2 - تو به قول خواجه ، خانهبرانداز همه هستى و او نيز خانهبرانداز تو شده ، عجب حيرتى ، بالاخره پيروزى متعلق به شماست . 3 - بىپرده بگويم دل در گرو كسى يا چيزى نهادهاى و به آن فكر مىكنى و تمام انديشه و حواس جنابعالى را به خود جلب كرده است ، درحالىكه آيندهاى بسيار درخشان در پيش رو دارى ، به زودى با شخصى ملاقات خواهى كرد كه مسير زندگى شما عوض مىشود . 4 - براى اين نيت بايد صبر و شكيبايى پيشه كنى ، زيرا هنوز كاملا روشن و واضح نمىباشد و خام است . 5 - هركسى به او چيزى ياد مىدهد و او فردى دمدمىمزاج است ، بهطورىكه از خود ارادهاى ندارد ، پس جنابعالى بايد كاملا از نيات او آگاه شوى ، آنگاه دست به اقدام بزنى تا بعدا پشيمان نشوى . 6 - براى اجراى اين نيت ، اصل و اساس شما اراده ، علاقه ، وقتشناسى ، سرعت عمل ، تلاش بيشتر است . 7 - به زودى درهاى خوشبختى از هر سو به روى شما باز مىشود ، بهطورىكه ديگران نسبت به جنابعالى حسادت خواهند كرد ، پس سعى كنيد راز دل خود را كمتر به كسى بگوييد بلكه با نزديكان خود مشورت كنيد كه همه قابل شور نمىباشند . 8 - مسافرت را توصيه نمىكنم ، خريد خوبست ولى فروش صلاح نمىباشد ، از سفر كرده ، خبرى دريافت مىكنيد و ملاقات و ديدارى با يكى از افراد مهم دست خواهد داد و به مقامى خواهيد رسيد . 9 - چرا پنهانى با او سخن مىگويى ، اين كار را با جرأت و جسارت انجام بده ، به شرط آنكه با مادر يا خواهر يا پدرت مشورت كنى . 10 - پدر يا همسر جديدا در معاملهاى زيان ديده است به همين جهت به فكر تغيير شغل يا مكان است ، به او بگوييد زمان مناسبى نيست ، دست نگه دارد .