شمس الدين حافظ
194
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
110 - « بيداد لطيفان » يا رب سببى ساز كه يارم به سلامت * بازآيد و برهاندم از بندِ ملامت خاكِ رَهِ آن يار سفر كرده ، بياريد * تا چشمِ جهانبين كُنَمَش جاىِ اقامت فرياد كه از شش جهتم راه ببستند * آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت امروز كه در دست توأم ، مرحمتى كن * فردا كه شدم خاك ، چه سود اشكِ ندامت ؟ اى آنكه به تقرير و بيان دم زنى از عشق * ما با تو نداريم سخن ، خير و سلامت درويش مكن ناله ز شمشيرِ احِبّا * كاين طايفه از كُشته ستانند غرامت در خرقه زن آتش كه خمِ ابروىِ ساقى * برمىشكند گوشهء محرابِ امامت حاشا كه من از جور و جفاىِ تو بنالم * بيدادِ لطيفان همه لطف است و كرامت كوته نكند بحثِ سرِ زلفِ تو حافظ * پيوسته شد اين سلسله تا روز قيامت * توضيحات : شش جهت ( ششسو و جهت ) عارض ( چهره - رخسار ) شوم خاك ( بميرم ) چه سود اشك ندامت ( اشك پشيمانى ريختن فايدهاى ندارد ) خير و سلامت ( به خوشى و خوبى و سلامتى برو از ما دست بردار ) احبّا ( جمع حبيب - دوست ، يار ) حاشا ( هرگز ) كرامت ( بزرگوارى ) ساز ( فراهم كن ) سفر كرده ( سفر رفته ) تا ( حتى ) دم ( نفس ) غرامت ( خونبها ) برمىكشند ( شكست مىدهند ) معنى بيت ( 3 ) ( فرياد و فغان كه را هم از شش جهت بسته است ( خط ، خال ، زلف ، رخ ، قامت ، چهره ) و او از هر جهت توجه مرا جلب كرده است ) معنى بيت ( 6 ) ( اى درويش ، از زخم تيغ يار ناله سر مده كه اين گروه حبيبان از مقتول تاوان هم مىگيرند ( يعنى عاشقان را بر اثر عشق مىكشند و بعد مىگويند دستهايمان خسته شده ، تاوان بدهيد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى هفتم و هشتم به ترتيب فرمايد : دلق و خرقهء زهد ريا را در آتش بينداز كه كمان ابروى ساقى با تير ناز و غمزهء خود كنج محراب عبادت را نيز ويران مىكند . ( خواجه خطاب به جانان مىگويد ، حاشا و هرگز كه من از جور و جفاى تو بنالم و شكايت كنم زيرا ظلم لطيفان سراسر لطف و احسان است ) خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل . 2 - در انتظار كسى يا چيزى بهسر مىبرى و فكر مىكنى تنها راه سعادت و خوشبختى شما در رسيدن به اين نيت است ، مطمئن باش كه اين نيت ارابهاى است كه چهار چرخ آن ، توكل بر خدا ، پشتكار ، سرعت عمل و ژرفانديشى است . 3 - جاى هيچگونه نگرانى وجود ندارد ، تا دير نشده ، اقدام كن و همين پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برو و دعا كن و نذرى كه كردهاى ادا كن ، سوره مباركه « المائدة » از آيه 40 تا 70 را با معنى و حضور قلب بخوان كه گشايش است . 4 - در خانه همه شما را خيلى دوست دارند و او نيز شما را بىاندازه دوست دارد ، اما جنابعالى فردى پرتوقع ، عصبانى ، زودرنج و نازك و نارنجى هستى كه به غورهاى سردى مىكنى و به كشمشى گرمى . 5 - گمشده پيدا مىشود ، مسافرت عالى است خريدوفروش هر دو نافع و سودمند مىباشد ، طلاق عملى است و ازدواج به سادگى انجام نمىگيرد ، قرض ادا مىشود ، سفر كرده فعلا نمىآيد ولى حالش خوبست ، بيمار شفا مىيابد . 6 - موفقيت در چند قدمى شماست به زودى پرنده خوشبختى بر بام منزل شما خواهد نشست . 7 - جديدا دچار سردرد و ناراحتى شدهايد ، بهتر است خود را از دعواى آنها كنار بكشيد چون آنها عقل و سازگارى درستى ندارند و از فرهنگ متفاوتى پيروى مىكنند . 8 - اوضاع به زودى تغيير خواهد كرد و اسب تيزتك كاميابى در جلوى خانوادهء شما خواهد ايستاد ، نگران نباش .