شمس الدين حافظ
176
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
92 - « صحبت گوشهنشينان » كنون كه بر كفِ گُل جامِ بادهء صاف است * به صدهزار زبان بلبلش در اوصاف است بخواه دفترِ اشعارِ و راهِ صحرا گير * چه وقتِ مدرسه و بحثِ كشفِ كَشّاف است ببُر ز خلق و ز عنقا قياسِ كار بگير * كه صيتِ گوشهنشينان ز قاف تا قاف است فقيهِ مدرسه دى مست بود و فتوى داد * كه مِى حرام ولى بِهْ ز مال اوقاف است به دُرد و صاف ترا حكم نيست خوش دَركش * كه هرچه ساقىِ ما كرد عين الطاف است حديثِ مدّعيان و خيالِ همكاران * همان حكايتِ زَردوز و بورياباف است خموش حافظ و اين نكتههاىِ چون زَر سرخ * نگاهدار كه قلّابِ شهر صرّاف است * توضيحات : صحرا ( دشت ) گل ( استعاره از قرمزى شراب ) كف گل ( جام باده ) اوصاف ( وصف - در وصف ) دفتر اشعار ( ديوان غزل ) كشف ( ايهام دارد - كشف و كشاف - شرح كشف زمخشرى ) صيت ( آوازه ) قاف ( كوهى كه گويند دور دنيا را احاطه كرده است - قاف تا قاف ) زر سرخ ( طلاى خالص - سخن ) قلّاب ( كسى كه سكه تقلب مىزند - فريبكار ) دى ( ديروز ) دركش ( بخور ) حديث ( سخن ) زردوز ( زرىباف - سرمهدوز ) عنقا ( سيمرغ ) بورياباف ( حصيرباف ) قياس كار گرفتن ( به اندازه بصيرت عمل كردن ) معنى بيت ( 5 ) ( در پيمانه عمر تو هرچه ريزند - چه پاك چه ناپاك - به خوشى و گشادهرويى بنوش كه ساقى ازل هرچه فرمايد ، جز لطف و عنايت نمىباشد ) معنى بيت ( 7 ) ( حافظ خاموشى گزين و اين لطيفههاى شيرين چون طلاى خالص را از دست مده و آنها را عرضه مكن كه ناقد سخن در اين بازار نيرنگساز نشسته تا زر خالص تو را تقلبى كند و به نام خود انتشار دهد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - از اوضاع خوبى برخوردارى و در زندگى از خيلى افراد نه تنها چيزى كم ندارى - بلكه بسيار چيزها هم - كه ديگران آرزويش را دارند ، به آسانى در اختيار دارى ، دست از هوا و هوس بردار و به آنچه دارى قانع باش كه حسودان در كمين شما مىباشند تا زندگيتان را خراب كنند . 2 - شخصى قد بلند ، با موهاى مجعد و خرمايى و گونههايى برجسته و سبزگون بر شما حسادت دارد ، از او پرهيز كنيد . 3 - در بيت ششم هم لسان الغيب به شما مىفرمايد كه حسودان در كمين هستند : ( سخن اهل ادعا و تصورهاى باطل حريفان عرصهء فضل و دانش و ميدان فصاحت در قياس با من مقايسه زرىباف با حصيرباف است ) . 4 - جنابعالى بسيار مهربان ، صميمى ، پرخاشگر ، بخشنده ، زود رنج ، پرتوقع ، خانواده دوست ، تجددگرا ، امروزى با افكار ديروزى ، رفيقباز هستيد كه خداوند به شما عنايت ويژه در سختىها دارد پس دعا و نماز را فراموش مكن . 5 - نذرى كه كردهاى ادا كن و همين پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برو و همچنين سوره مباركه « طه » از آيه 54 تا 85 را با حضور قلب و معنى بخوان كه براى خود و خانوادهيتان بسيار گشايش و كارساز خواهد بود . 6 - يكى از بستگان نزديك دچار ناراحتى شديد شده به زودى موجبات رهايى او از اين موضوع فراهم مىشود ، مسافر به زودى مىآيد ، بيمار شفا نمىيابد ولى خبر خوشى دريافت مىكنيد ، از گمشده خبرى دريافت مىكنيد ، خريد را توصيه نمىكنم ولى براى فروش موقعيت مناسب است ، يكى از فرزندان به درجه عالى مىرسد . 7 - در اين هفته با يكى از نزديكان بحث كردهايد ، او خيلى شما را دوست دارد ، توقع اين است كه از او دلجويى كنيد . 8 - خوش باش كه اگر فعاليت خود را بيشتر كنى و بر دقت و سرعت خود بيفزايى از رقيبان جلو خواهى افتاد و جاى نگرانى نخواهد بود . 9 - از مال حرام دورى كن كه در زندگى شما خير و بركت ندارد و مگذار وارد زندگى شما شود . 10 - در اين هفته با شخصى كه انتظارش را نداشتى ، ملاقات خواهى كرد كه مفيد است .