شمس الدين حافظ
177
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
93 - « لاف سلطنت » كنون كه مىدمد از بوستان نسيمِ بهشت * من و شراب فرحبخش و يار حُورسرشت گدا چرا نزند لافِ سلطنت امروز * كه خيمه سايهء ابرست و بزمگه لبِ كِشت چمن حكايتِ ارديبهشت مىگويد * نه عارف است كه نسيه خريد و نقد ، بِهِشت وفا مجوى ز دشمن كه پرتوى ندهد * كه شمعِ صومعهافروزى از چراغِ كِنشت به مِى عمارتِ دل كن كه اين جهانِ خراب * بر آن سر است كه از خاكِ ما بسازد ، خشت مكن به نامهسياهى ملامتِ من مست * كه آگه است كه تقدير بر سرش چه نوشت ؟ قدم دريغ مدار از جنازهء حافظ * كه گرچه غرقِ گناه است مىرود به بهشت * توضيحات : و ( به معنى ملازمت ) حورسرشت ( فرشتهخو ) كشت ( كشتزار - مزرعه ) بهشت ( جناس تام - گذاشتن + معنى $ 000 $ بهشت ) كنشت ( معبد يهود ) مىدمد ( مىورزد ) اردىبهشت ( مجاز از زيباييهاى ماه ارديبهشت ) عمارت ( آبادانى ) پرتو ( روشنايى ) نامهسياهى ( گناه ) معنى بيت ( 1 ) ( اكنون كه از بوستان نسيم معطر بهشتى مىوزد و ايام بهار است ، در اين وقت خوش منم و شراب فرحبخش و محبوب زيبا كه جدا نمىشويم ) معنى بيت ( 2 ) ( اينك كه نسيم بهشت در بوستان مىوزد گدا هم ادعاى پادشاهى دارد زيرا سايه ابر برايش به منزلهء چتر و چادر و لب كشت صبحگاه اوست ) معنى بيت ( 4 ) ( از دشمن پيمانشكن وفا مخواه زيرا آنكه بخواهد به كمك چراغ معبد يهود شمع عبادتگاه زاهد را روشن كند ، در تاريكى ماند ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - موفقيت و كاميابى در چند قدمى شماست و به جنابعالى چشمك مىزند ، مبادا با بىمبالاتى مرغ پيروزى را بپرانى كه براى بدست آوردن مجدد آن بايد راهى طولانى طى كنى ، زيرا دعاى اطرافيان و كوشش شما لازم است . 2 - اجراى اين نيت حتمى است ، توكل بر خدا و كمى كوشش و تلاش و دقت و سرعت عمل لازم دارد . 3 - خواجه در بيت پنجم مىفرمايد : ( سرزمين دل را با نوشيدن باده و مى آباد كن كه ويرانهسراى گيتى در نظر دارد كه از غبار پيكر ما خشت بزند ) خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل . 4 - زياد زندگى را بر خود و اطرافيان سخت مگير ، از وسواس ، ترديد ، بدگمانى ، و بدبينى نه تنها چيزى بدست نمىآوريد ، بلكه موجب ناراحتى خود و اطرافيان مىشويد ، خود را اصلاح كنيد . 5 - به دشمن ابدا اعتماد مكن و با كسى كه به شما چندين بار زيان رسانده ، دوستى مكن ، پس فورى از مصاحبت و دوستى آنكه خودت مىدانى و دو بار با او مجادله داشتى ، دورى كن كه به ضرر شماست . 6 - مسافرت را توصيه مىكنم ، سفر كرده فعلا نمىآيد ولى حالش خوبست ، موفقيت بالاخره در اختيار شماست ، نذر خود را ادا كنيد و براى گشايش كار سوره مباركه « ابراهيم » آيه 25 تا آخر را با حضور قلب و معنى بخوان . 7 - خريد را توصيه مىكنم ولى فروش زود است ، قرض ادا مىشود ، مشكل به زودى حل مىشود . 8 - او به شما علاقه زياد ندارد بلكه از بد حادثه به دنبال شماست و اگر كسى بهتر از شما پيدا كند فورى شما را ترك مىكند ، پس مواظب گفتار و اعمال خود باش و بهانه به دست او مده ، چون آينده شما بسيار درخشان مىباشد و خواهى ديد ، ديگران به شما حسادت خواهند كرد . 9 - حافظ در بيت 3 و 5 به ترتيب فرمايد : ( چمن از زيباييهاى ماه ارديبهشت خبر مىدهد ، پس حالا كسى كه نقد را به نسيه بفروشد ، عارف نيست بلكه زيانكار است ) ( در اين موقعيت با نوشيدن شراب عشق افكارت را آباد كن و شادباش زيرا اين جهان در كمين است كه از خاك سر عشاق خشت بسازد ) .