شمس الدين حافظ

140

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

56 - « بخت پريشان » خيالِ روىِ تو در هر طريق همره ماست * نسيمِ موىِ تو پيوندِ جانِ آگه ماست به رغمِ مدّعيانى كه منعِ عشق كنند * جمالِ چهرهء تو حجّت موجّهِ ماست ببين كه سيبِ زنخدانِ تو چه مىگويد * هزار يوسفِ مصرى فتاده در چَهِ ماست اگر به زلفِ درازِ تو دستِ ما نرسد * گناهِ بختِ پريشان و دستِ كوته ماست به حاجبِ دَرِ خلوت‌سراى خاص بگو * فلان ز گوشه‌نشينانِ خاكِ درگهِ ماست به صورت از نظرِ ما اگرچه محجوبست * هميشه در نظر خاطر مرفّه ماست اگر به سالى حافظ درى زند ، بگشاى * كه سالهاست كه مشتاقِ روىِ چون مَهِ ماست * توضيحات : جان آگه ( دل بيدار ) رغم ( بر خلاف ) هر طريق ( در هر حال - همه حال ) پيوند جان ( جدا ناشدنى ) مدعيان ( رقيب‌ها ) حجت ( دليل - راهنما ) يوسف مصرى ( آرايه تلميح - به كنايه هزاران محبوب دارى ) دست‌كوته ( تنگدستى - بيچارگى ) حاجب ( دربان ) معنى بيت ( 3 ) ( ببين چانه قشنگ تو چه مىگويد ؟ مىگويد چون يوسف مصرى هزار محبوب ، به عشق من گرفتار است ) معنى بيت ( 4 ) ( اگر به زلف دراز تو دستمان نمىرسد گناه از بخت پريشان و بيچارگى ماست ) معنى بيت ( 2 ) ( بر خلاف ميل آنان كه ادعاى عاشقى دارند و از مهرورزى ، ما را بازمىدارند ، زيبايى رخسار تو ، دليل درست دلباختگى ماست ) معنى بيت ( 6 ) ( معشوق گفت : اگرچه عاشق دور و نهان از ديدهء ماست ، ولى با اين جدايى و مسافت منزل همواره دل نازپرورده ما به او عنايت دارد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - شرط اصلى موفقيت ، در اين نيت تلاش و كوشش جناب‌عالى مىباشد ، پس هر اندازه فعاليتتان زيادتر باشد ، رسيدن به مقصود نزديكتر مىشود . 2 - حافظ در بيت اول مىفرمايد : ( خيال روى تو در هر حالى كه باشيم ، از مخيله و ذهن خارج نمىشود و همراه ماست و نسيم مويت هم پيوند جان آگه ماست ) يعنى هم بويش جزو جان آگه ما گشته و از آن جدا نمىشود و هم ياد و ذكرش . 3 - انسانهاى بيدار و آگاه زمان را در اختيار مىگيرند و از آن بهره‌مند مىشوند و خطاهاى خود را به گردن اين و آن نمىاندازند ، بلكه با مشورت با ديگران اشتباه‌هاى احتمالى را اصلاح و راه درست را انتخاب مىكنند . 4 - خيلى محبوب و معشوق دارى و در عشق‌ورزى استاد دنيا هستى و ميل دارى ديگران را آزار دهى ، درحالىكه به قول معروف « گنه كرد در بلخ آهنگرى / به شوشتر زدند گردن مسگرى » خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل زيرا نمىخواهم راز شما فاش شود ولى بدانيد آزار ديگران به صلاح شما نيست . 5 - در ماه آينده خبرى خوش دريافت مىكنيد كه زندگى شما را تغيير مىدهد و اصولا بشارتى و هديه‌اى و مژده‌اى نيكو در راه داريد كه با آمدن آن زندگى شما از گرمى خاصى برخوردار مىشود . 6 - موفقيت در چند قدمى جناب‌عالى است فقط نياز به انديشهء بيشتر و كوشش زيادتر دارد . ترديد ، در وسواس است ، آن را از ذهن خارج كنيد و با توكل بر خدا تلاش كنيد . به قول معروف « خواستن ، توانستن است » بخواه تا بيايى . برنده : هر كارى كه از دستش برآيد ، انجام مىدهد و اگر سرانجام شكست خورد به خدا توكل مىكند و دعا مىنمايد ولى بازنده : بدون اينكه كوچك‌ترين تلاشى كند ، به انتظار ديگران مىنشيند : عزيزم شما چطور ؟ ! 7 - آنچه را كه از دست داده‌ايد به زودى به دست مىآوريد ، از دوستى كه ديروز نسبت به شما كم‌لطفى كرد ، دورى كنيد چون حسادت وى بيش از رفاقت وى مىباشد . سفرى مهم و جالب در پيش داريد ، مبارك باشد .