شمس الدين حافظ

131

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

47 - « به رغم مدعيان » حالِ دل با تو گفتنم هوس است * خبرِ دل شنفتنم هوس است طمعِ خام بين كه قصّهء فاش * از رقيبان نهفتنم هوس است شب قدرى چنين عزيز و شريف * با تو تا روز خفتنم هوس است وه كه دُردانه‌اى چنين نازك * در شبِ تار سُفتنم هوس است اى صبا امشبم مدد فرماى * كه سحرگه شكفتنم هوس است از براىِ شرف به نوكِ مُژه * خاكِ راهِ تو رُفتنم هوس است همچو حافظ به رغمِ مدّعيان * شعرِ رندانه گفتنم هوس است * توضيحات : شب قدر ( كنايه از شب وصال ) شنفتن ( شنيدن ) طمع خام ( حرص و آز بدون پيدا و نپخته ) مژه ( مژگان ) هوس ( ميل داشتن ) دردانه ( معشوق - محبوب ) رفتن ( جاروب كردن ) برغم ( بر خلاف ) معنى بيت ( 1 ) ( آرزو دارم كه از حال دل خود با تو سخن گويم و از گرفتاريش در خم گيسوى تو خبر گيرم ) معنى بيت ( 2 ) ( خام طمعى را نگاه كن كه تا چه اندازه است كه هوس مىكنم قصّهء مشهور يعنى داستان عشق و محبت جانان را از رقيبان پنهان كنم ) معنى بيت ( 4 ) ( عجبا كه دلم مرواريدى چنين ظريف و نازك به رشته خواهد كشيد و با تو تا شب به سر برم و اين تنها آرزوى من است ) معنى بيت ( 5 ) ( اى نسيم بهارى ، يارى كن كه سحرگاه با دل تنگ چون غنچه آرزوى شكفتن با دم شادىبخش تو دارم ) - ( كمك كن يك غزل لطيف بگويم تا براى سخن‌شناسان بخوانم ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خود را در پريشانى و غم اسير ديده‌اى ، درحالىكه اين انديشه تنها يك خيال بيشتر نمىباشد ، هرچه زودتر خود را از تارهاى خيال باطل رها كن . 2 - از آشنايان به شما ستمى رسيده كه سخت آزرده شده‌ايد ، بايد بدانيد كه اين نتيجهء كم‌لطفى است كه به پدر و مادر خود كرده‌ايد . 3 - از اين فكر صرف‌نظر كن كه نتيجه‌اى جز رنج و درد براى شما ندارد ، بهتر است حوصله داشته باشى و صبر را پيشه كنى . 4 - با شخص مهمى به زودى آشنا مىشوى و يكى از پيران راه عشق : تو را نصيحت خواهد كرد ، حتما نصيحت او را گوش بده . 5 - حافظ در بيت آخر صراحتا مىفرمايد : ( به كورى چشم دشمنان ، آرزو دارم چون حافظ اشعار رندانه بگويم ، يعنى علىرغم مدعيان به سرودن غزلهاى مجازى هوسناكم ) پس شما به كورى چشم ديگران تلاش و كوشش كنيد و توكلتان بر خدا باشد . 6 - به زودى خبر خوشى و ملاقاتى شادىبخش خواهى داشت كه زندگيت را زير و رو خواهد كرد و بسيار مهم خواهى شد . 7 - مژده‌اى دريافت مىكنى كه انتظارش را هم نداشتى و عوامل متعددى در انتظار شماست كه دست در دست هم مىدهد و نيت شما به گونه‌اى ديگر - كه در خواب هم تصورش را نمىكردى - بهتر و لذت‌بخش‌تر انجام مىگيرد . 8 - انسانى : عصبانى ، زودرنج ، پركار ، سخنگو ، مهربان ، صادق ، تودل‌برو ، عاشق‌پيشه ولى گاه مانند ماهى نرم و لطيف و زمانى مانند شير درنده‌خو كه كسى جرأت نزديكى به شما را ندارد . 9 - او خيلى شما را دوست دارد ولى از بس كه خودخواه هستى ، به بيچاره مجال و فرصت گفتن نمىدهى و او از گفتار خود مىترسد . 10 - اطرافيان شما را دوست دارند و شما ارزش خود را نمىدانيد ، بهتر است مهربان‌تر باشى . 11 - آيا مىدانيد كه برنده : از اشتباهات خود درس مىگيرد اما بازنده : از ترس مرتكب شدن به اشتباه ، ياد گرفته كه اقدام به هيچ كارى نكند . 12 - آستين‌ها را بالا بزنيد و مصممانه گام برداريد و او را راهنمايى كنيد و قوت قلب او باشيد تا او احساس امنيت كند و پيروز شود .