شمس الدين حافظ
129
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
45 - « خاك كشتگان غمت » چه لطف بود كه ناگاه رشحهء قلمت * حقوقِ خدمتِ ما عرضه كرد بر كرمت به نوكِ خامه رقم كردهاى سلامِ مرا * كه كارخانهء دوران مباد بىرقمت نگويم از من بيدل به سهو كردى ياد * كه در حسابِ خرد نيست سهو بر قلمت مرا ذليل مگردان ، به شكرِ اين توفيق * كه داشت دولتِ سَرمَد عزيز و محترمت بيا كه با سرِ زلفت قرار خواهم كرد * كه گر سرم برود برندارم از قدمت ز حالِ ما دلت آگه شود مگر وقتى * كه لاله بَردَمد از خاكِ كُشتگان غمت ؟ صبا ز زلف تو با هر گلى حديثى راند * رقيب كى رهِ غمّاز داد در حَرَمت تو را ز حالِ دلخستگان چه غم كه مُدام * همىدهند شراب خَضَر ز جامِ جمت دلم مقيم دَرِ تُست حرمتش مىدار * به شكرِ آنكه خدا داشتست محترمت هميشه وقت تو ، اى عيسىِ صبا خوش باد * كه جانِ حافظ دلخسته زنده شد به دَمَت * توضيحات : رشحه ( تراوش - تراوش قلم - خامه قلم - مركب ) كارخانهء دوران ( تشبيه - روزگار ) بيدل ( عاشق ) سهو ( فراموشى ، خطا ، اشتباه ) سرمد ( هميشگى ) خضر ( نام يكى از پيامبران معروف به ارميا ) عيسى صبا ( باد بهارى - تشبيه ) رقم كرده ( نامهنگارى - مكاتبت ) كردى ياد ( به خاطر آوردى ) مگردان ( مكن ) درياب ( تفقد كن - يادش كن ) تيز مىروى ( بىپروا مىروى ) دم ( نفس ) معنى بيت ( 1 ) ( لطف بزرگى بود كه ناگهان تراوش قلم حق ارادت ما را به حضورت معروض داشت ) - ( گويا يكى از دوستان خواجه پس از مدتى براى او نامه نوشته بود ) معنى بيت ( 2 ) ( با نوك قلم به من سلام نوشتى ، اميدوارم كه كارگاه روزگار هيچگاه بىاسم و رسم تو نباشد ) معنى بيت ( 7 ) ( باد صبا از زلف تو با هر گلى يك حرف گفت ، سخنچين و رقيب چه وقت به او اجازه دخول به بارگاه تو داده كه اينطور سخنچينى و غمازى مىكند ) معنى بيت ( 8 ) ( دلم هميشه مقيم درگاه شماست آن را عزيز بدار ، به شكرانهء آنكه خداوند تو را از بلا مصون داشته است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - به زودى خبرى يا نامهاى خوشحالكننده ، دريافت مىكنى كه بسيار اميدبخش و شادىآفرين است ، بهطورىكه زندگى شما متحول مىشود . 2 - رقيبى در كمين شماست كه اينك با شما بسيار گرم گرفته ولى بدانيد كه قصد فريب دارد و از او دورى كنيد كه به صلاح شما نيست . 3 - از زندگى خوبى برخورداريد ، ارزش آن را بدانيد و با كلمات و حركات بچگانه آن را سرد و افسرده نسازيد زيرا اطرافيان و اعضاى خانواده بسيار به شما علاقهمند هستند ولى جنابعالى با حركات تند و دلسردكننده آنان را ناراحت مىسازيد . 4 - مسافرت را توصيه مىكنم . خريدوفروش بسيار به موقع است ، طلاق صورت نمىگيرد ولى ازدواج مدتى طول مىكشد ولى عملى مىگردد . 5 - براى گشايش اين نيت سوره مباركه « السبأ » آيه 43 تا آخر را با حضور قلب و معنى بخوان كه گشايش بسيار است و نذر خود را ادا كن . 6 - مرغ سعادت جديدا بر بام خانه نشسته و آشيانه گرفته و طالع شما در برج سعد است ، براى نگهدارى اين پرندهء زيباى زندگى اولا توكل بر خدا كن ، ثانيا خويشتندار باش و راز دل را براى هركسى تعريف مكن ثالثا مردمدار باش و به ديگران كمك كن و پدر و مادر را ياد كن و برايشان خدمتى انجام بده و نسبت به اطرافيان مهربانتر باش . 7 - قلبى مهربان دارى ، زبانى سرد ، بسيار بانمك و دلربا هستى ، زودرنج و عصبى ، وسواسى و طلبكار ، عشقباز و مهربان ، بىحوصله و لجوج ، دستودلباز و بىمبالات ولى بدان چون قلبى مهربان دارى خدا هميشه با شماست . 8 - مقامى ، خبرى ، پولى ، ديدارى در انتظار شماست كه بسيار سودمند است . بدانكه : برنده : ديگران را نكوهش مىكند ولى آنان را مىبخشد اما بازنده : چنان ترسو است كه قادر به نكوهش ديگران نيست و چنان حقير است كه قادر به بخشيدن ديگران هم ، نيست .