شمس الدين حافظ
3
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
سخن ناشر حافظ غزلسراى يكهتاز ساحت ادبيات فارسى است كه در اوج قدرت و توانايى غزلسرايى خويش تنها يك جلد ديوان از خود به جاى گذاشته درحالىكه صدها جلد شرح و تفسير بر آن نگاشتهاند و هركس با ديد عارفانه به كتاب خواجهء شيراز از سرچشمهء انديشهء او سيراب شده است ، زيرا نگاه آدمى وقتى عارفانه شد و نگاه عارف وقتى حافظانه گرديد ، ( نور على نور ) مىشود و آنگاه از چنان چشماندازى برخوردار مىگردد كه در هركس و در همه چيز ( فى كل شىء ) آيهاى و آينهاى براى تماشاى جمال ازلى و كمال ابدى خواهد يافت و آنگونه خواهد شد كه مؤلف محترم اشعار اين كتاب گرانقدر را مورد بحث قرار داده . يعنى اشتياق به فنا فى الهى در او آشكار مىگردد ، چون كسى مىتواند در حق محو شود كه خود را خالص كرده باشد و خلوص جز در مسير زهد و تقوا و عرفان حاصل نمىشود ، پس كسى قادر است در حوزه عرفان گام بردارد كه از حافظ و غزليات او در سينه خود گنجينهاى بسازد . اينجانب تاكنون ، كتابهاى بسيارى را به چاپ رساندهام و به فرهنگ پربار ايران اسلامى تقديم كردهام ولى همواره مايل بودهام تا ديوانى كامل از حافظ به چاپ برسانم ، و در اين آرزو و خواسته دنبال فرصتى مىگشتم كه روح بلند خواجهء شيراز به مدد بخت ، يارم شد . در سال 1375 در محفلى ادبى كه ادبا و فضلاى فراوان گرد آمده بودند ، با جناب آقاى دكتر عباس عطارى كرمانى آشنا شدم ، ايشان در آن مجلس ادبى و روحانى به مدت يك ساعت در مورد حافظ و سبك و سياق و عرفان وى چنان مهيج و جالب افاضه كردند كه تحسين همگان را برانگيختند ، بهطورىكه در پايان جلسه از استاد وقت ملاقات گرفتم و سه روز پس از آن جلسه پربار ، قصد و نيت خود را در چاپ ديوان كامل حافظ با ايشان در ميان گذاشتم ، البته قبلا اطلاع داشتم كه ايشان ديوان خواجهء شيراز را تصحيح كرده و با مقدمه و تفأل به وسيلهء يكى از ناشران باسابقه و قديمى تهران به چاپ رسانيدهاند ، اما از استاد درخواست كردم ، اگر نظريات جديدى دارند در ديوان شماره 2 حافظ به نام « هديهء حافظ » كه به وسيله اينجانب چاپ مىشود ، اعمال و منظور دارند ، استاد پيشنهاد مرا پذيرفتند و عهد و پيمان بستيم تا ايشان هرچه سريعتر آن را تهيه و براى چاپ آماده نمايند ؛ بخصوص در ديوان اوليه ، مشاهده كردم استاد زحمات زيادى كشيدهاند و الحق تفأل جالبى از اشعار حافظ ارائه داده بودند . از آنجا كه آقاى دكتر عطارى كرمانى ، در كشورهايى كه جهت تحصيل يا تدريس و يا اقامت رفتهاند ، به منابع مختلفى از نسخ ديوان حافظ دست يافته بودند كه مىتوانست در نگارش مقدمه و تفأل و تصحيح ديوان بسيار مؤثر باشد و ديوانى كامل و جامع به دست چاپ سپرده شود . بر خلاف ميل استاد و به جهت