شمس الدين حافظ
104
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
20 - « تُرك پرىچهره » آن تُركِ پَرىچهره كه دوش از بَرِ ما رفت * آيا چه خطا ديد كه از راه خطا رفت ؟ ! تا رفت مرا از نظر آن نورِ جهانبين * كس واقفِ ما نيست كه از ديده چها رفت بر شمع نرفت از گذرِ آتشِ دل ، دوش * آن دود كه از سوز جگر بر سر ما رفت دُور از رخِ او دمبهدم از چشمهء چشمم * سيلابِ سرشك آمد و طوفانِ بلا رفت از پاى فتاديم ، چو آمد غمِ هجران * در درد بمُرديم ، چو از دست دوا رفت دل گفت : وصالش به دعا بازتوانيافت * عمريست كه عمرم همه در كارِ دعا رفت احرام چه بنديم ؟ چو آن قبله نه اينجاست * در سعى چه كوشيم ؟ چو از مروه صفا رفت دى گفت طبيب از سرِ حسرت ، چو مرا ديد * هيهات كه رنجِ تو ز قانون شفا رفت اى دوست ، به پرسيدنِ حافظ قدمى نِه * زان پيش كه گويند كه از دارِ فنا رفت * توضيحات : آيا ( عجبا ) راه خطا ( خلاف ) دور از رخ او ( در فراق او ) قبله ( مراد جانان ) دار فنا ( دنيا ) معنى بيت ( 1 ) ( آن شاهد فرشتهخو و زيباروى كه ديشب از ما جدا شد ، آيا چه گناهى از ما سرزد كه به ناصواب ما را ترك كرد و رفت و ما گناهى نكرده ، دچار عذاب هجران شديم ) معنى بيت ( 3 ) ( دود آهى كه از جگر سوختهء ما برآمد و به سر ما بر شد ، حتى ديشب از سوز درون شمع برنخاست ) معنى بيت ( 4 ) ( از جمالت بدى و آفت دور باد ، در هجران روى تو هر لحظه سيل اشك از كنار ديده روان شد و تندباد رنج و ناراحتى تاختن گرفت ) صفا ( ايهام دارد - كوه صفا و مروه - پاكى ) بيت ( 8 ) ( آرايه تلميح دارد ) ( مفهومش اينكه پزشك مرا ديد و گفت افسوس بيمارى تو بىعلاج است ) * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - متأسفانه از بس فكر مىكنيد ، دچار ناراحتى و ترديد شدهايد ، درحالىكه فكر و اضطراب جنابعالى بىمورد و زياده از حد و اغراقآميز است . 2 - حافظ در بيت ششم به شما جواب داده است كه : قلب به تو مىگويد : رسيدن به اين نيت حتما با توكل به خدا و خواندن دعا عملى است پس اكنون سورهء « الملك » را با حضور قلب و معنى بخوانيد كه گشايش حاصل است . 3 - جاى هيچگونه نگرانى نيست ، اين فكر با صبر و حوصله انجام مىپذيرد و نبايد دلهره و ناراحتى داشته باشيد . 4 - اگر بتوانيد خود را از فكرهاى پريشان دور نگهداريد ، بسيار بجاست و يا اصولا قادر باشيد ، از انجام آن صرفنظر كنيد ، بسيار عالى و بجا خواهد بود زيرا در زندگى آنچه موجب رنج و عذاب مىشود ، انسان نبايد به آن دل ببندد . 5 - چيزى يا موقعيتى را از دست دادهاى ، اما نگران نباش كه به زودى موجبات جبران آن فراهم مىشود و بر خدا توكل كن . 6 - مىدانى هميشه برنده : مىداند به خاطر چه چيزى پيكار كند و بر سر چه چيزى توافق و سازش نمايد اما بازنده : آنجا كه نبايد ، سازش مىكند و به خاطر چيزى كه ارزش ندارد ، مبارزه مىكند . 7 - عزيزم : هزاران حسن دارى كه كافى است از حد اقل 10 تاى آنها استفاده كنى ، در اين صورت هميشه موفق هستى . 8 - نذر خود را ادا كن ، مسافر مىآيد ، بيمار فعلا خوب نمىشود ، خبر بدى دريافت مىكنى ، ناراحت نشو ، خريد خوب است ولى فروش جايز نيست ، طلاق عملى مىشود . 9 - به تازگى خانواده شما دچار ناراحتى ناخواستهاى شده است ، به آنها بگوييد كه كفران نعمت كردهايد ، بنابراين نذر خود را ادا كنيد ، اين موضوع به خوبى حل مىشود و نگرانى بر طرف مىگردد و به سفرى مهم خواهيد رفت .