شمس الدين حافظ

103

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

19 - « مفتح الابواب » مىدمد صبح و كِلّه بست سحاب * الصّبوح الصّبوح يا اصحاب مىچكيد ژاله بر رخِ لاله * المدام المدام يا احباب مىوزد از چمن نسيمِ بهشت * بس بنوشيد دايما مىِ ناب تختِ زُمْرُد زده‌ست گل به چمن * راحِ چون لعل آتشين درياب دَرِ ميخانه بسته‌اند ، دگر * افتتح يا مفتح الابواب در چنين موسمى عجب باشد * كه ببندند ميكده به شتاب لب لعل تو را حقوق نمك * هست بر ريش سينه‌هاى كباب بر رخِ ساقىِ پرىپيكر * همچو حافظ بنوش بادهء ناب * توضيحات : كلّه ( پرده - توده ) سحاب ( ابر ) ژاله ( شبنم ) زمرد ( جواهر سبزرنگ ) دگر ( اكنون - قيد زمان - باز ) الصبوح ( زمان صبح - بادهء صبحگاهى ) اصحاب ( ياران ) مدام ( هميشه - شراب ) احباب ( دوستان ) ناب ( خالص ) راح ( شراب قرمز - راحتى ) معنى بيت ( 1 ) ( صبح برآمد و ابر و در آسمان پرده خود را پهن كرد ، اى ياران ، شراب بامدادى بياوريد و بنوشيد ) معنى بيت ( 2 ) ( بر روى لاله ، شبنم مىچكد ، اى دوستان باده بياريد تا بنوشيم ) معنى بيت ( 3 ) ( از چمن باد خوشبوى بهشت مىوزد ، اى دوستان حالا مرتبا بادهء خالص بنوشيد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - حافظ در بيت چهارم به شما مىگويد : اكنون كه بوتهء گل در ميان سبزه‌زار كرسى زمردين برپا كرده است ، مى سرخ رنگ بجوى و آن را از دست مده . 2 - شاهد مقصود در چند قدمى شماست ، اما جناب‌عالى بىتوجه و سر به هوا هستى ، قدرى دقت و حوصله لازم است . 3 - حتما حتما موفق مىشوى ، كبوتر اقبال بر بام خانهء شما نشسته و جاى هيچ‌گونه نگرانى نيست و اين اضطراب شما كاملا نابجا و بيهوده مىباشد ، با توكل به خدا و خواندن سوره مباركه « نوح » با حضور قلب و معنى مراد شما برآورده مىشود . 4 - شما وقتى دچار گرفتارى مىشويد ، نذر مىكنيد و روى به جانب خداوند مىآوريد ، اما همين‌كه كار شما با لطف الهى حل شد از ياد مىبريد و اين از كارهاى ناپسند است ، در كار خود تجديد نظر كنيد ، به مصداق يك‌بار جستى ملخك . . . . 5 - مسافرت فعلا صلاح نيست ، پولى به دست مىآوريد در حفظ آن بكوشيد ، بيمار شفا مىيابد و جاى نگرانى نيست ، موفقيت صددرصد حاصل مىشود فقط قدرى تلاش و حوصله لازم است . 6 - ازدواج عملى مىگردد و طلاق نيز حتمى است ، به سخنان پدر و مادر و آشنايان دلسوز توجه كنيد . 7 - شما شخصى خودسر و يك‌دنده هستيد ، لازم است قدرى مهربان و صميمى و باگذشت باشيد و همه چيز را از ديد عينك لجبازى نگاه نكنيد ، بلكه با آرامش و تفكر عمل كنيد و دست از غرور برداريد . 8 - جناب‌عالى بيش از اندازه اهل گردش و خوشگذرانى هستيد و به عشق‌ها و خوشىهاى زودگذر توجه داريد دم را غنيمت مىدانى درحالىكه بايد آينده‌نگر باشيد . 9 - برنده : مىداند كه چگونه مىتوان جدى بود ، بىآنكه خشك و رسمى باشد اما بازنده : غالبا خشك و رسمى است زيرا ، فاقد توانايى جدى بوده است . 10 - نيت شما در دسترس شماست از خوشهء صبر و تلاش آن را بچين . 11 - حافظ در بيت 4 و 5 و 6 به ترتيب فرمايد : ( روى زمين را چمن سبزپوش كرده است ، پس حالا شراب چون لعل ارغوانى تهيه كن تا بخوريم و خوش باشيم ) ( در ميخانه را بسته‌اند ، اى بازكنندهء درها آن را باز كن ) ( در چنين زمانى كه فصل بهار است بسيار عجب مىباشد كه در ميخانه را با اين عجله و شتاب ببندند ) اين عين نيت شماست .