صحت طبع نموده و هم آنها را به انگليسى ترجمه كرده است . قريب بيست سال است كه مشغول طبع كتاب مشهور طبقات كبير ابن سعد كاتب واقدى است در شرح حال صحابه و تابعين كه تا كنون 14 مجلد از آن از طبع خارج شده است . ديگر دكتر موريتز « 29 » مدير كتابخانهء مدرسهء السنهء شرقيّه در برلين كه متخصّص در قرائت خطوط متنوعهء اسلامى است و كتابى عظيم الحجم مشتمل بر عكسهاى خطوط مختلفهء اسلامى از اوايل هجرت الى يومنا هذا از روى نسخ و اسناد مختلفهء موجوده در كتابخانه‌هاى معروف دنيا جمع كرده است . مقالهء بسيار مفيد راجع به خطوط عربى كه در دايرةالمعارف اسلامى مندرج است به قلم اوست . ديگر مأسوف عليه پرفسور هارتمن « 30 » مستشرق معروف و متخصّص در زبان عربى و تركى و صاحب تأليفات كثيره مدتى با كبر سن و ريش سفيد و قد خميده در سن هفتادسالگى پيش من در برلين ادبيات فارسى تحصيل مىنمود و تا نه روز قبل از وفات خود اين عمل را با پشت كار يك جوان محصّل ادامه داد . ديگر مأسوف عليه پروفسور مان « 31 » كه فارسى و كردى را بسيار خوب مىدانست و چندين سفر به ايران كرده بود و چندين تأليف در خصوص زبان كردى دارد . ديگر پروفسور ميتووخ « 32 » عربىدان معروف . قسمتى از طبقات ابن سعد مذكور را تصحيح و طبع نموده است . ديگر پروفسور فرانك « 33 » متخصص در سريانى . ديگر سباستيان بك « 34 » مؤلف صرف و نحو مفصلى به آلمانى در خصوص زبان فارسى كه با وجود كثرت اغلاط آن جامع‌ترين نحو و صرفى است كه تا كنون براى زبان فارسى نوشته شده است چه به فارسى چه به يكى از السنهء اروپائى . ولى بدبختانه در طول مدت اقامت خود در آلمان به ملاقات بزرگترين مستشرق آلمان و اعلم و اسن آنها ( امروز 88 سال دارد ) استاد نولدكه « 35 » موفق نشدم . با وجود كمال شوقى كه به اين فقره داشتم چه در آن اوقات ايشان در استرازبورك اقامت داشتند و من در برلين بودم و در

--> ( 29 ) . B . Moritz ( 30 ) . Martin Hartmann در غره ربيع الاول 1337 مطابق 5 دسامبر 1918 در برلين وفات يافت . ( 31 ) . Oskar Mann در 20 صفر 1336 مطابق 5 دسامبر 1917 در برلين وفات يافت . ( 32 ) . Eugen Mittwoch ( 33 ) . Frank ( 34 ) . Sebastian Beck ( 35 ) . Theodor Noldeke