الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

165

ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى )

به تجار و صاحبان صنايع توصيه كن ! و آنها را به خير و نيكى سفارش نما ( و در اين توصيه بين ) بازرگانانى كه در شهر و يا ده هستند ( و داراى مركز ثابت و تجارتخانه‌اند ) و آنها كه سيار و در گردشند ، و نيز صنعتگرانى كه با نيروى جسمانى خويش به كار صنعت مىپردازند ، تفاوت مگذار ! چرا كه آنها منابع اصلى منافع و اسباب آسايش جامعه به شمار مىروند ، آنها هستند كه از سرزمينهاى دور دست ، از پرتگاهها و كوهستانها و درياها ، و سرزمينهاى هموار و ناهموار مواد مورد نياز را گرد مىآورند ، از مناطقى كه عموم مردم با آن سر و كارى ندارند و جرئت رفتن به آن سامان را نمىكنند ( توجه داشته باش ) بازرگانان و پيشه‌وران و صنعتگران مردمى سالمند و از نيرنگ و شورش آنها بيمى نيست ، آنها صلح دوست و آرامش طلبند . اما بايد از وضع آنان ، چه آنها كه در مركز فرماندارى تو زندگى ميكنند و چه آنها كه در گوشه و كنار هستند جستجو و بازرسى كنى ، ولى بدان با همهء آنچه گفتم در ميان آنها گروهى تنگ نظر و بخيل آن هم به صورت قبيح و زشت آن ، مىباشند . كه همواره در پى احتكار مواد مورد نياز مردم و تسلط يافتن بر تمام معاملات هستند ! و اين موجب زيان تودهء مردم و عيب و ننگ بر زمامداران است . از احتكار به شدت جلوگيرى كن كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از آن منع فرمود . بايد معاملات با شرائط آسان صورت گيرد ، با موازين عدل و نرخهائى كه نه به فروشنده زيان رساند و نه به خريدار ! و هر گاه كسى پس از نهى تو از احتكار به چنين كارى دست بزند ، او را كيفر كن ! و در مجازات او بكوش ولى اين مجازات نبايد بيش از حد باشد . خدا را ! خدا را ! در مورد طبقه پائين ! آنها كه راه چاره ندارند يعنى مستمندان و نيازمندان و تهيدستان و از كار افتادگان ، در اين طبقه هم كسانى هستند كه دست سؤال دارند و هم افرادى كه بايد به آنها بدون پرسش ، بخشش شود ، بنا بر اين به آنچه خداوند در مورد آنان به تو دستور داده عمل نما ! قسمتى از بيت - المال و قسمتى از غلات خالصه‌جات اسلامى را در هر محل به آنها اختصاص ده ، و بدان آنها كه دورند به مقدار كسانى كه نزديكند سهم دارند و بايد . . .