محمد محمدى گيلانى

98

شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )

بدان تصريح فرموده : « و رحمتى وسعت كلّ شيء » « 1 » و آيهء « ربّنا وسعت كلّ شيء رحمة و علماً « 2 » و بنابر اين ، وجود غضب از رحمت خداوند متعال به غضب است ، پس رحمت حقتعالى بر غضب ، سبقت دارد و معناى حديث شريف قدسى : « سبقت رحمتي على غضبي » همين است كه از قرآن مجيد استفاده مىشود ، و نازك انديش از همين جا مىتواند حدس زند كه گرفتاران ورطهء غضب و سخط الهى كه يك امر عارضى است ، مىتوانند به ذاتى كه غضب نيز از آن رحمت است ، پناه برند كه دعا كنندهء به اين مناجات به اين سرّ عظيم تصريح كرده و عرض مىكند : « الهى أعوذ بك من غضبك و حلول سخطك . » و در فراز بعد ، اشاره به حكومت رحمت واسعة حق نموده و عرض مىكند : « الهى ان كنت غير مستأهل لرحمتك ، فانت أهل ان تجود عليّ بفضل سعتك » به اين توضيح : چنان كه بعضى از محقّقين در علم اصول الفقه به اين نكته لطيف پى برده‌اند كه پاره‌اى از ادلّه بر بعضى ديگر تقدّم بر سبيل حكومت دارد و با وجود دليل حاكم ، ميدان عمل از محكوم گرفته مىشود ، بدون اينكه دليل محكوم ، باطل شود بلكه در مقام دليليّت خويش استوار است ، النهايه در مورد وجود دليل حاكم ، دليل محكوم نقش فعّال ندارد و در غير اين مورد كما كان دليل محكوم ، ميدان عملش را

--> ( 1 ) اعراف - 156 . ( 2 ) غافر .