كه وفاى تامّ به ميثاق مزبور چنان كه بايد ، صعب و دشوار است به اين تقرير : ارتباط انقطاع با اسم رب هر مخلوقى در طبيعت ، به زبان حال ، در معرض ادّعاى ربوبيّت و تدبير و استقلال تأثير از براى خويشتن است زيرا هيچ آفريده‌اى نيست ، مگر آنكه به حكمت بالغهء خداى عليم مشتمل بر نفع و ضررى بالقياس به ديگرى است و از اين رو مظهر اسم « نافع » و اسم « ضارّ » خداى سبحان است ، و به همين جهت ، مورد توجه نيازمندان در جلب منفعت و دفع ضرر است كه افراد انسان از اين نيازمندانند و اكثرا با ديدهء استقلال در تأثير به اشيا مىنگرند و تا آنجا كه كثيرى از موجودات را به معبوديت برگزيده‌اند كه در كتب مربوط به ملل و نحل مبسوطا آمده است . و در بعضى از مباحث گذشته بيان كرديم . غلط اندازى اشيا از يك طرف و احتياج مردمان به آنها از طرف ديگر موجب گرديد كه قرآن مجيد با اصرار و تكرار ، مقام ربوبيّت خداوند متعال را به مردم تذكّر دهد تا اسير شرك نگردند و از صراط مستقيم عبادت خداى تعالى عدول ننمايند و در بيابان گمراهى سرگردان نشوند ، و اعلان فرمود ، سعادت حقيقى كه لقاى پروردگار است ، مرهون وارستگى از هر گونه شرك است : فمن كان يرجوا لقاء ربّه فليعمل عملا صالحا و لا يشرك بعبادة ربّه احدا . « 1 »

--> ( 1 ) كهف - 110 .