و بسا كه مخلصين در عبادات كه اعمالشان از ربوبيّت اكوان مستخلص گرديده ، ناخودآگاه در اخلاصشان به خودپرستى مبتلا مىشوند و خويشتن را در نعمت اخلاص مستقل مىبينند و معاذ اللّه بر خداى تعالى به اين پندار منّت مىگذارند ، و رؤيت اخلاص به اين كيفيّت ، شرك است . و با اين محاسبه ، مخلص چنانى همانند عبّاد اموال و رجال از قذارت شرك مبّرا نيست و بديهى است كه عمل شرك آلود به هر كيفيّتى كه باشد منشأ قرب إلى اللّه تعالى نيست چنان كه در ذيل آيهء « و لا يشرك بعبادة ربّه احدا » توضيح داديم ، و در حديث قدسى كه هشام بن سالم از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند همين واقعيّت با بيانى لطيف نمودار است : يقول اللّه عز و جل : انا خير شريك فمن عمل لي و لغيرى فهو لمن عمل له غيري . « 1 » خداى - عزّ و جلّ - مىفرمايد : من بهترين شريكم ، پس هر كس عملى را براى من و غير من انجام دهد ، آن عمل تماما از آن غير من است كه برايش انجام گرفته . پس با اين همه دشوارى كه در تحصيل اخلاص است ، چگونه مىتوان بر عمل اعتماد نمود ؟ ! و بر فرض تحصيل اخلاص و رهايى از معبوديّت اكوان و ربوبيّت نفس ، عامل اخلاصند چه حقّى بر خداى تعالى دارد ؟ و چطور مىتوان عبادات خالص خويش را ثمن معاملهء كرامة اللّه تعالى و درجات عاليه در جوارش قرار دهد ؟ مگر نه

--> ( 1 ) خبر هشتم از باب 12 از اباب مقدمات عبادات ، از كتاب وسائل الشيعه .