محمد محمدى گيلانى
156
شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )
اين است كه عامل و عمل و اخلاص و همه مبادى عباداتش ، ملك خداى منّان است ؟ پس تكيهء بر اعمال ، نوعى خودفريبى است ، بلى تكيهگاه وثيق فقط حسن ظنّ يعنى اعتقاد خير به خداوند - عزّ و جلّ - و اينكه فقط حضرتش جواد مطلق و ارحم الرّاحمين است ، و اين گونه حسن ظن باللّه تعالى كه با جان مؤمن ، متّحد شود ، ترديدى نيست كه نفس وى ، قابل تامّ برى رحمت و فضل الهى مىگردد ، و خداى تعالى كه فاعل تامّ است ، رحمت و فضل خويش را بىدريغ به او افاضه مىفرمايد و به قدر تقاضايش ، جود و انعامش را به وى عرضه نموده و سرشار از مواهب خويش مىگرداند ، و اگر - العياذ باللّه - سوء ظن به خداوند متعال دارد ، قابليّت وى ناقص است و طبعا از پذيرش عنايات الهى ابا خواهد داشت و حديثى كه از امام رضا عليه السّلام نقل نموديم ، گوياى همين واقعيت است : « انّ اللّه عزّ و جل يقول : انا عند ظنّ عبدى المؤمن بى ان خيرا فخيرا و ان شرّا فشرّا . » حسن ظن به خداوند - عزّ و جلّ - و اعتقاد خير به حضرتش پايهء اساسى بسيارى از مقامات معرفت است و اهل تدبّر مىدانند كه زير بناى اصلى مقامات توكّل و تسليم و تفويض و طمأنينه و نظائر اينها ، همانا حسن اعتقاد به خداوند تبارك و تعالى است ، و حسن ظنّ باللّه تعالى كه ملازم با وثوق به رحمت و عنايت اوست ، احيانا منشأ الهام غيبى و تأييد و امداد الهى مىشود ، و راه خروج از مهالك را ارائه مىدهد ، و قصّه مادر موساى كليم - على نبيّنا و آله و عليه السّلام - شاهدى روشن و صادق بر اين دعوى است : « اذ اوحينا إلى أمّك