ب ) فناى عبد در حق . ج ) قرب . د ) تمكين كه نهايت مقام قرب و لقاء يا بقاء بعد از فناء مىباشد . مظاهر ولىّ سه نوع‌اند ولى غير نبى مثل اولياء اللّه در امت مرحومه و نبى غير رسول مانند انبياء بنى اسرائيل و سوم نبىّ رسول مانند حضرت ابراهيم و . . . لذا در اينجا خالى از لطف نيست كه مقامات انبياء و اولياء را به شرح ذيل ذكر نمائيم : 1 . محدّث كسى است كه به او خبر رسد و الهام مىگيرد . 2 . نبىّ كسى است كه به او خبر مىرسد و الهام مىگيرد و مأمور است به رساندن و ممكن است صاحب كتاب نباشد . 3 . رسول خبر مىگيرد و بايد برساند و صاحب كتاب هم هست . 4 . اولو العزم ( عزم - جزم در امر - پافشارى ) تكليفى سنگين‌تر از رسول دارند كه امام‌اند . 5 . مقام ختم : كه عصاره همهء اين‌هاست . » « 1 » * و عارف كامل عز الدين محمود ، در شرح تائيه ابن فارض گفته است : « النبوة بمعنى الانباء و النّبى هو المنبئ عن ذات اللّه و صفاته و اسمائه و احكام مراداته ، و الانباء الحقيقى الذاتى الاولى ليس الا للروح الاعظم الذى بعثه اللّه الى النفس الكلية اولا ثم الى النفوس الجزئيه ثانيا . لينبئهم بلسانه العقلى عن الذات الاحديه او الصفات الازليه و الاسماء الالهيّه و الاحكام القديمه و لا مرادات الحسّية » كه به تعبير يكى از اولياء الهى و حكماء ربانى و عرفاء نورانى : حرف اول از نبوت حرف نون * قلب نون واو آمده اى ذو فنون حرف اول از ولايت حرف واو * قلب واو آمد الف اى كنجكاو

--> ( 1 ) . حسن‌زاده آملى ، حسن ، ممدّ الهمم در شرح فصوص الحكم ، ص 93 .