ناصر الدين انصارى قمى

520

اختران فقاهت ( فارسى )

با آغاز جنگ جهانى اول ، انگلستان به بهانهء جلوگيرى از نفوذ قواى آلمان - و در حقيقت براى دست يافتن بر معادن بزرگ نفت و تسلط بر كشور عراق كه اهميت سوق الجيشى و استراتژيك آن براى انگليس بسيار اهميت داشت - و تضعيف موقعيت عثمانى - كه متحد آلمان بود - با نيروى نظامى عظيم خويش ، از دهانهء شط العرب به عراق حمله آورد و فاو ، بصره و نواحى اطراف آن را در نوامبر 1914 م تصرف كرد . مردم عراق كه از خطر استعمار انگليس و تسلط آن بر ذخاير ، معادن ، سرنوشت و مقدرات كشور آگاه بودند و نتايج شوم آن را پيش‌بينى مىكردند ، به رهبران مذهبى روى آوردند و از آنان تقاضاى حكم جهاد كردند . از جملهء اين درخواستها كه در مسجدها و اجتماعات خوانده مىشد ، اين بود : « بصره سقوط كرد . كفار آن را در تصرف خود دارند . ما نسبت به بقيهء سرزمينهاى مسلمان احساس خطر مىكنيم . ما را كمك كنيد و به عشاير عراق دستور دفاع دهيد » . « 1 » به دنبال اين درخواست ، حكم جهاد از سوى علماى بزرگ عراق صادر شد ، و به اين هم بسنده نكردند و خود به جبهه‌هاى نبرد شتافتند . يكى از اين جبهه‌ها ، جبههء بغداد و كاظمين به رهبرى مرحوم آيت اللّه شيخ مهدى خالصى بود ، كه علماى نجف به همراه گروه بسيارى از طلاب و فضلاى حوزه از جمله مرحوم سيد محمّد تقى خوانسارى ، سيد ابو القاسم كاشانى و سيد محمّد طباطبائى فرزند بزرگ سيد محمّد كاظم يزدى ، در محرم 1333 ه . ق براى يارى رساندن به اين جبهه به سوى بغداد روانه شدند . اين گروه بزرگ متشكل از حضرات آيات سيد مصطفى كاشانى ، شيخ الشريعهء اصفهانى ، سيد سعيد حبوبى ، سيد على داماد ، شيخ باقر حيدر شروقى ، شيخ جعفر آل راضى و سيد مهدى آل حيدر كاظمى بود كه همگى از مراجع تقليد و علماى مشهور نجف به شمار مىرفتند .

--> ( 1 ) . صادقى تهرانى ، نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى عراق ، صص 5 - 6 .