ناصر الدين انصارى قمى
521
اختران فقاهت ( فارسى )
با پايمردى و استقامت عشاير عرب به رهبرى فكرى و معنوى علما و مراجع ، شكست سختى به ارتش انگليس وارد شد بهطورى كه تا پايان جنگ جهانى اول نتوانستند اكثر مناطق مركزى عراق را به تصرف خود درآورند . پس از شكست آلمان در جنگ اول و تجزيه و سقوط دولت عثمانى بود كه انگليس و فرانسه درصدد تصرف سرزمينهاى اسلامى برآمدند ، فرانسه ، لبنان و انگليس هم عراق و فلسطين را به چنگ آورد . با وفات آيت اللّه سيد محمّد كاظم طباطبائى يزدى در 1337 ه . ق / 1919 م ، مرحوم ميرزا محمّد تقى شيرازى جانشين وى در رهبرى و زعامت شيعيان شد . در اين زمان آيت اللّه شيخ الشريعهء اصفهانى به عنوان يار و همكار و پشتيبان مرحوم ميرزاى شيرازى « 1 » در تمام صحنههاى جهاد و پيكار حضور داشت . از جملهء آنها نامهء مشترك ميرزاى شيرازى و شيخ الشريعهء اصفهانى به تئودور ويلسون ، رئيسجمهور وقت آمريكا ، در فوريهء 1919 م پيرامون جنايات دولت انگليس « 2 » و نامهء مشترك آنان به همراهى آيت اللّه سيد اسماعيل صدر به وثوق الدوله ، نخست وزير ايران ، در اعتراض به قرارداد 1919 م بود . « 3 » با وفات آيت اللّه شيرازى در 17 اوت 1920 م / 13 ذى الحجة 1338 ه . ق ، مرجعيت و رهبرى انقلاب به شريعت اصفهانى انتقال يافت و با ارشادات ، فداكارى و قدرت فكر و صلابت و رأى خويش به خوبى از عهده برآمد . ايشان در نخستين بيانيهء خويش ضمن تسليت وفات ميرزا ، چنين فرمود : « . . . فوت او سستى و فتورى در ارادهء شما و خللى در اعمال شما وارد نخواهد كرد پس جد و جهد كنيد اى حاميان دين ! و انقلاب را برپا نگاهداريد و عمليات دفاع را كه از قبل بر شما واجب نمودهايم ، بيافزاييد » . « 4 »
--> ( 1 ) . از اين پس مراد ما از ميرزاى شيرازى ، مرحوم آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى است . ( 2 ) . وردى ، لمحات اجتماعية من تاريخ العراق ، ج 5 ، ص 105 . ( 3 ) . همان ، ج 5 ، صص 110 - 111 . ( 4 ) . آل فرعون ، الحقائق الناصعة ، ص 352 .