مرجعيت همان‌گونه كه پيشتر يادآور شديم ، پس‌ازآنكه مرحوم آيت اللّه شريعت اصفهانى از سفر حج خويش به حوزهء علمى نجف اشرف بازگشت و آوازهء علمى او در مجامع فضل و دانش طنين‌افكن شد ، نام او در رديف مراجع تقليد و علماى طراز اول نجف برده مىشد . پس از درگذشت آيات عظام آخوند خراسانى ( د . 1329 ه . ق ) و سيد محمّد كاظم يزدى ( د . 1337 ه . ق ) بود كه مرجعيت اعلاى شيعه به آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى و آيت اللّه شيخ الشريعه محول گرديد . هنگامى كه ميرزاى شيرازى - كه هم رهبر سياسى مردم عراق در مبارزاتشان براى كسب آزادى و استقلال ، و هم مرجع تقليدشان بود - در 1338 ه . ق درگذشت ، رهبرى دينى و سياسى شيعيان ، بدون هيچ منازعى به او واگذار شد و اين تا وفاتش ادامه داشت . نبرد با استعمار ساليان آغازين قرن 14 ه . ق / 20 م ، دورانى سياه و اندوهبار براى كشورهاى اسلامى به شمار مىرود . در آن هنگام ممالك اسلامى صحنهء تاخت‌وتاز و چپاول قدرتهاى استعمارى اروپايى قرار گرفته بود . ايران ، عراق ، سوريه ، لبنان ، مصر و ليبى ، توسط حكومتهاى وابسته به انگليس ، فرانسه و ايتاليا اداره مىشدند . « 1 »

--> ( 1 ) . در اين زمينه كتابهاى فراوانى نگاشته شده است ، كه از جملهء آنها عبارتند از : - آل فرعون ، فريق المزهر ، الحقائق الناصعة فى الثورة العراقية سنة 1920 و نتائجها . - الوردى ، على ، لمحات اجتماعية من تاريخ العراق الحديث ، جزء 5 . - جبر ناصر ، ستار ، هوامش على كتاب على الوردى . - كوتلوف ، ثورة العشرين الوطنية التحررية فى العراق . - صادقى ، تهرانى ، نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى 1920 عراق و نقش علماء مجاهدين اسلام .