كتابهاى ماندگار ، فرصتى دراز را مىطلبد ، اما در اين ميان ، در سالهاى پايانى قرن 13 ه . ق ، از ديار عالم‌پرور خوى ، دو شرح نهج البلاغه : منهاج البراعة و الدرة النجفية به پيروان مكتب اهل‌بيت عليهم السّلام اهدا شد ، كه هردو در شمار برترينهاى شروح نهج البلاغه به شمار مىرود . اينك با گذشت بيش از يك قرن از تأليف آنها ، به بهانهء سال رفتار علوى ، برآن شديم تا مرورى گذرا بر شرح زندگى پديدآورندگان آنها و توصيف شرحشان داشته باشيم ، اميد آنكه اين دو شرح - كه هردو عربى ، كامل و مفصل مىباشند - در يكصدمين سال درگذشت مؤلفان بزرگوارشان ، با چاپى زيبا و دلنواز به بازار علم و معرفت عرضه شود و مورد استفاده پيروان مكتب علوى قرار گيرد . ولادت آيت اللّه حاج ميرزا حبيب اللّه موسوى هاشمى خويى ، در سال 1261 ه . ق در خوى زاده شد « 1 » ، پدرش حاج سيد محمّد امين الرعايا خويى يكى از تاجران و ثروتمندان شهر بود كه علاقه‌اى بسيار به علما و روحانيت داشت . بر همين اساس فرزندش را پس از دوران كودكى ، به تحصيل علوم دينى واداشت . تحصيلات آن مرحوم پس از يادگيرى خواندن و نوشتن ، به آموختن ادبيات عرب روى آورد و كتابهاى آغازين علوم دينى را به خوبى فراگرفت . علاوه بر تحصيل ، وى به تأليف و نوشتن آموخته‌هايش نيز پرداخت و در 22 سالگى شرحى بر عوامل - در بيش از 400 صفحه كه معرفىاش خواهد آمد - نگاشت . مهاجرت به نجف وى 25 ساله بود كه شوق زيارت و تحصيل در حوزهء علميهء نجف اشرف در

--> ( 1 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، 362 .