اما بار ديگر مزاجش بيمار شد و مشهود او گرديد كه هواى نجف با او سازگارى ندارد . و لذا ، به قم بازگشت . « 1 » بازگشت به قم آيت اللّه شيخ محمّد حسن نادى در زمان زندگى شيخ انصارى و حدود سال 1279 ه . ق به زادگاهش بازگشت و به تأليف ، تدريس ، اقامهء جماعت ، وعظ و ارشاد پرداخت . او در محلهء چهارمردان قم ساكن شد و بدين‌جهت به چهارمردانى شهرت يافت . « 2 » ميرزا على اكبر فيض دربارهء او مىنويسد : « عالمى است عامل و فاضلى است كامل ، كه در فنون علوم و رسوم دانش ، صاحب بينش است . و بدين‌جهت ، طلاب اين ولايت را روى استفادت بدان حضرت است . و همه روزه در مدرس تدقيق و حوزهء تحقيقش حل مشكلات و توضيح معضلات مىنمايند . و در تعمق فكر و تشحيذ ذهن و اصابت رأى و استقامت خاطر در اين ولايت ، كسى او را همال نيست . . . » . « 3 » وى شخصيتى تام و شاخصيتى به كمال داشت . گفتار و افكار دو استاد بزرگوارش را بر شاگردان خويش توضيح و شرح و بسط مىداد . از اين جهت در عصر زندگى استادش در قم ، وى شهرت و اهميتى بىنظير كسب كرد . « 4 » تدريس آن فقيه بزرگ در فقه ، اصول و ادبيات شهرتى بسزا داشت . « 5 » ايشان همهء وقتش

--> ( 1 ) . ناصر الشريعه ، تاريخ قم ، ص 258 ؛ انصارى ، زندگانى و شخصيت شيخ انصارى ، ص 279 . ( 2 ) . همان كتاب ، ص 259 . ( 3 ) . همان كتاب ، ص 258 . ( 4 ) . رحيمى ، گنجينهء دانشوران ، ص 161 - 162 . ( 5 ) . اعتماد السطنة الماثر و الاثار ، ص 159 .