ناصر الدين انصارى قمى
246
اختران فقاهت ( فارسى )
عبقات الانوار اين كتاب ، بزرگترين موسوعهء شيعه در اثبات امامت ، و ارزندهترين نوشتار مير حامد حسين است ؛ تا بدانجا كه ، به « صاحب عبقات » مشهور شد و خانوادهاش ، شهرت « عبقاتى » را براى خود برگزيدند . استاد محمّد رضا حكيمى دربارهء آن مىنويسد : « براستى كتاب عبقات ، عظيم است . آن اقيانوس بيكران و آن درياى ژرف ، اين كتاب است . اينچنين كتابى ، در ديگر آفاق بشرى و فرهنگى ملتها نيز همانند ندارد . هرچه دانشمندان و عالمان بزرگ دربارهء آن گفتهاند و هرچه سپس بگويند ، حق است . اينهمه آگاهى و عمق ، اينهمه معرفت و استقصا ، اين وسعت دامنهء اطلاع ، اين خبرويت و تبحر ، اين حوصله و دقت اين جمع و تدوين ، اين بحث و شناخت ، اين عرضه و استدلال ، اين قوام و ماده ، اينها همه براستى اعجازى است در عالم فكر و تأليف ، و در عرصهء قدرتهاى انسانى » . « 1 » علّامهء بزرگوار شيخ آقا بزرگ تهرانى مىنويسد : « مهمترين و پرآوازهترين اثر او ، عبقات الانوار است . اين كتاب به فارسى نوشته شده ، دربارهء امامت بوده و بزرگترين كتابى است كه از صدر اسلام تاكنون دربارهء امامت نوشته شده است . عبقات ، بيش از 10 جلد بزرگ است كه در پاسخ به كتاب تحفه اثنا عشريه عبد العزيز دهلوى نوشته شده است . مؤلف تمام حقايقى را كه دهلوى در باب امامت انكار كرده ، با بهرهگيرى از احاديث و اخبارى كه از طريق اهل سنت نقل شده ، ثابت كرده است . « 2 »
--> ( 1 ) . حكيمى ، يادنامهء علامه امينى ، ص 552 . ( 2 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 1 ، ص 348 .