از آن ، به شكل وسيعى ادامه يافت . « 1 » علّامهء بزرگ مرحوم حاج شيخ جعفر شوشترى كه قرن 13 ه . ق را پشت‌سر مىنهاد ، نظاره‌گر هجوم و رواج تهاجم فرهنگى غرب در ميان امتهاى مسلمان بود . همهء اينها ، براى عالم دلسوزى همانند مرحوم شيخ كه درد دين و فكر مذهب داشت ، گران بود . « 2 » ازاين‌رو ، در انديشهء مبارزه با مفاسد و امربه‌معروف و نهى از منكر با بهره‌گيرى از ابزار منبر ، وعظ ، تبليغ و ارشاد برآمد . او براى رضاى الهى وارد عرصهء منبر شد و از نام و آبروى خود گذشت . امّا ، خداوند بزرگ به حكم آيهء شريف : « وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا » نام وى را جاودانه ساخت . با نفوذ كلامش ، هزاران « 3 » نفر به راه هدايت و طريق حقيقت رهنمون شدند ، و گنهكاران بسيارى راه توبه و انابت را پوييدند . علماى نامدار با ذكر اين ويژگى ، شيخ را ستودند كه برخى از اين موارد به قرار زير است : 1 . علامه حاج ميرزا حسين نورى صاحب مستدرك : « داستان ايشان در امر تبليغ و موعظه ، بزرگتر از آن است كه به وصف درآيد ، و مقامش در اين ميدان بالاتر از آن است كه شناخته شود » « 4 »

--> ( 1 ) . براى مطالعهء بيشتر دربارهء « سير غربگرايى در ايران » ر . ك : نقوى ، جامعه‌شناسى غربگرايى ، ج 1 . ( 2 ) . آن بزرگ در برخى بياناتش چنين فرموده است : « اين ايام ، ايام مصيبت است ؛ نه يك مصيبت بلكه ايام چند مصيبت است . يكى مصيبت اسلام است كه در اين ايام غريب و علاوه بر غريبى ، ضعيف هم شده است . منكران اسلام بر آن غالب شده‌اند كه يكى به جهت غلتهء فرقه‌هاى كفر - از قبيل فرنگيان - بر اسلام و يكى به جهت ميل خلق بهسوى ايشان است كه قواعد آنان را پسنديده‌اند . اسلام مضمحل شده است . ليكن ، اين قواعد از براى اسلام ميمنت نكرد و يمنى نداشت . از آن روز تا به حال ، مسلمانان مقهور و مغلوب شده‌اند . . . مصيبت ديگر ، مصيبت تدين ماهاست . . . اگر اندكى تأمل كنى ، مىيابى كه در تدين ماها مصيبت به هم رسيده است . . . » . ( 3 ) . مرحوم علامهء امين مىفرمايد : « براى شنيدن مواعظ وى ، هزاران نفر گرداگرد منبرش حلقه مىزدند ، ر . ك : امين ، اعيان الشيعة ، ج 4 ، ص 95 ؛ حلى ، سحر بابل و سجع البلابل ، ص 406 ( پاورقى ) . ( 4 ) . اشرف طالقانى ، مجالس المواعظ والبكاء ، صص 36 - 37 .