فقها و مراجع تقليد قرار گرفته و بارها حاشيه ، ترجمه ، و شرح شده است . « 1 » مرحوم علامه سيد محسن امين عاملى درباره آن مىفرمايد : « اين كتاب نزد عالمان از جواهر مشهورتر بوده و اهل رأى و فتوى بر آن تعليقات بسيار نگاشته و بيش از سى بار در ايران و هند به چاپ رسيده و به دشوار بودن و مغلق‌گويى مشهور شده و لذا بر آن شرحهاى زيادى نوشته شده و فضلا و پژوهشگران به حل عباراتش مباهات جسته و افتخار مىكنند » . « 2 » برخى از حواشى و شروح اين اثر گرانقدر به شرح زير است : الف - حواشى : مرحوم علامه شيخ آقابزرگ تهرانى پنج حاشية اوليه را بدين شرح برشمرده‌اند . 1 . حاشية مرحوم شيخ مرتضى انصارى ( 1281 - 1214 ه . ق ) . 2 . حاشية مرحوم سيد ميرزا محمّد حسن شيرازى ( 1312 - 1230 ه . ق ) . 3 . حاشية مرحوم سيد حسين كوهكمرى ( د . 1299 ه . ق ) . 4 . حاشية شيخ راضى فقيه نجفى ( د . 1290 ه . ق ) . 5 . حاشية مولى محمّد تقى هروى ( 1299 - 1217 ه . ق ) . « 3 » 6 . حاشية حاج ملا على خليلى ( د . 1296 ه . ق ) . 7 . حاشية شيخ محمّد حسن مامقانى ( د . 1323 ه . ق ) . 8 . حاشية آقا سيد اسماعيل صدر ( د . 1338 ه . ق ) . 9 . حاشية سيد محمّد كاظم طباطبائى يزدى ( 1337 - 1256 ه . ق ) . 10 . حاشية حاج آقا رضا همدانى ( د . 1322 ه . ق ) . 11 . حاشية شيخ محمّد طه نجف ( د . 1323 ه . ق ) .

--> ( 1 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 24 ، صص 59 - 60 . ( 2 ) . امين ، اعيان الشيعه ، ج 9 ، ص 146 . ( 3 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 6 ، ص 227 .