و تعليقات افضل المتأخرين آقا على مدرس زنوزى تبريزى « 1 » و حواشى آقا ميرزا هاشم گيلانى « 2 » و مرحوم حكيم يگانه آخوند ملا آقاى قزوينى « 3 » مفصلتر از همه حواشى تعليقات حكيم سبزوارى است كه غير از مباحث جواهر و اعراض همه اسفار را حاشيه كرده است . بعد از حاشيه محقق سبزوارى ، حاشيه آقا على مدرس از ساير حواشى مفصل‌تر است . حواشى آقا على از اول اسفار تا سفر نفس به‌طور متفرقه و به سفر نفس مفصل حاشيه نوشته است . اين حاشيه از همهء حواشى اسفار

--> محمود قمى و آقا ميرزا ابراهيم زنجانى و عده‌اى ديگر از اهل دانش و معرفت آقا محمد رضا خوب شعر مىگفته است . از اشعار اوست : اساس عالم هستى بساط باده‌پرستى * اگر نداشت ندانم چه داشت عالم هستى زمين ميكده را برتر از سپهر شمارم * چه حكمتست ندانم در اين بلندى و پستى و نيز مىگويد : در بىخبرى از تو صد مرحله من پيشم * تو بىخبر از غيرى من بى خبر از خويشم ( 1 ) . اسفار مرحوم آقا على مدرس كه مشتمل بر همه حواشى اوست و حواشى را به خط خودش نوشته است ، در كتابخانه مرحوم آقا ميرزا فضل اللّه خان آشتيانى ( قده ) مستشار سابق ديوان عالى تميز موجود است . ( 2 ) . آقا ميرزا هاشم گيلانى رشتى معروف به اشكورى از تلامذهء آقا محمد رضا قمشه‌اى و آقا على حكيم است كه در تدريس اسفار و مصباح الانس و فصوص الحكم و ساير كتب عرفانى تخصص تام داشته است . در عرفان خيلى مسلط بوده است . حواشى او بر مصباح الانس حاكى از تضلع تام و احاطهء كامل او به كلمات اهل عرفان است . خوش‌ذوق و باقريحه و محقق بوده است . حوزه درسش مورد استفادهء اعاظم بوده است . اشخاص بزرگى را تربيت كرده است . آقا ميرزا مهدى آشتيانى ( قدس سره ) و مرحوم حاج شيخ مهدى مازندرانى امير كلاهى ، آقا ميرزا احمد آشتيانى - مد ظله العالى - ، مرحوم آقا ميرزا محمد على شاه‌آبادى - عظم اللّه قدره - و مرحوم آقا ميرزا زكى ترك و آقا ميرزا محمود آشتيانى - مد ظله - و آقا بزرگ مشهدى شهيدى - قدس اللّه روحه - از تلامذه آن مرحومند . ( 3 ) . آخوند ملا آقاى قزوينى - اعلى اللّه مقامه - از بزرگترين اساتيد عصر خود و از تلامذه آخوند نورى و ملا اسماعيل اصفهانى است . آقا على حكيم آن مرحوم را جزو اساتيد خود شمرده است . اساتيد فن او را بر محقق سبزوارى ترجيح داده‌اند . حواشى آن مرحوم را بنده در اسفار خطى ملكى آقاى حاج شيخ عباس تهرانى نزيل قم ديده‌ام .