توسط آن بعضى از مردم بر بعضى ديگر رئيس مىشوند و به واسطهء آن نور صاحبان حرفه و صنعت به كار خود تمكن پيدا مىنمايند . نورى كه اختصاص به ملوك و سلاطين دارد ، كيان خره است اضواء و انوار الهيه‌اى كه بر نفوس مستعد افاضه مىشوند رأى مىباشد . شيخ الاشراق مدتها قائل به طريقهء مشائين بوده و عقول را منحصر به ده عدد مىدانسته و از طريقهء ارسطو و اتباعش دفاع مىنموده است ، ولى به واسطهء كثرت رياضات علمى و عملى براى او مكشوف شده است كه هر نوعى از انواع داراى مدبر و مثالى است كه اصل ثابت هر شىء مىباشد ، براى اثبات مدعاى خود دلائلى ذكر كرده است كه بيان خواهد شد . خره و خوره هر دو ضبط شده است . صدر المتألهين در شواهد ربوبيه « 1 » از سه طريق بر وجود صور مفارقه و مثل نوريه استدلال كرده است : اول از جهت حركت ، تقرير اين برهان آن است كه در مباحث حركت

--> و از شيخ يونانى است . حكماى فرس براى انواع موجود در اين عالم اعم از بسائط و مركبات فرد مجرد از سنخ ملكوت قائل بوده‌اند . اسامى ماه‌هاى فصول اربعه هركدام اسم صنمى است كه واسطهء بين حق و عالم مىباشد . پرستش آتش و مسلك مجوس كه در بين ايرانيان مرسوم بوده است و فعلا هم در نقاط مختلف معتقد دارد از عوام ناشى شده است . هر مسلك و مرام صحيحى كه به دست مردم عامى يا خواص منفعت‌طلب و مادى بيفتد ، در اندك مدتى توأم با يك سلسله خرافات خواهد شد . كيان خره به ضم خاى نقطه‌دار و فتح راى بىنقطه به معنى كياخره است و آن نورى باشد از جانب خدا به سوى پادشاهان ، چه كيان پادشاهان و خره نورى و پرتوى را گويند كه از جانب خداى تعالى به بندگان فايض شود كه بدان‌سبب بعضى پادشاهى و رياست كنند بر بعضى و بعضى صنعت و حرفت آموزند كيان خوره با واو معدوله به معنى كيان خره است كه نورى باشد از جانب اللّه فايض به پادشاهان و رؤسا . ر . ك : جلد سوم برهان قاطع تاليف محمد حسين بن خلف تبريزى با تصحيح و پاورقى استاد علامه آقاى دكتر معين - مدظله - استاد دانشگاه تهران ( چاپ تهران 1333 شمسى ) ص 1752 . ( 1 ) . شواهد ، چاپ سنگى ، ص 110 .