قهرا استفاده خواهد كرد ، مؤسس به اين معنا كه همهء مبانى فلسفى او با عقايد فلاسفهء قبل از خودش مباين باشد ، اصلا در عالم وجود ندارد . ملا صدرا مبانى زيادى از فلسفه را تحقيق كرده است كه در كتب شيخ الاشراق نيست ، به يك معنا نه متمايل به فلسفه اشراق و نه متمايل به فلسفه مشّاء است . برخى ديگر از دانشمندان غربى مثل برون « 1 » و بروكلمان « 2 » كه اهل حكمت و فلسفه نبوده‌اند ، در نوشته‌هاى خود از آخوند اسم برده‌اند و در اظهارنظر راجع به عقايد علمى او اشتباهات زيادى كرده‌اند . در بين دانشمندان غرب ، پروفسور هنرى كربن رئيس انستيتوى فرانسه و ايران در تهران و استاد فلسفهء دانشگاه سربن در فرانسه ، از همه بيشتر در نشر افكار ملا صدرا كوشش كرده است . پروفسور كربن در فلسفهء اسلامى اطلاعات كافى دارد و فقط از جنبهء تاريخ به فلسفه نپرداخته است و به حكمت و فلسفهء الهى علاقهء خاصى دارد ؛ ايامى را كه در ايران مىگذراند ، هميشه با كسانى كه در فلسفه اطلاع دارند ، در تماس است . بيشتر تأليفات پرفسور كربن دربارهء شيخ الاشراق است ، بعضى از كتب شيخ الاشراق را چاپ و منتشر كرده است . اخيرا كتاب مشاعر آخوند ملا صدرا را كه كتاب بسيار نفيسى است ، به زبان فرانسه ترجمه كرده است . اين ترجمه با متن عربى و ترجمهء فارسى به‌زودى منتشر خواهد شد . رسالهء حاضر را نگارنده به منظور تجليل از مقام علمى آخوند ملا صدرا و به مناسبت چهارصدمين سال تولد آن فيلسوف عظيم ، در مدت خيلى كوتاه تأليف كرده و آرا و عقايد خاص صدر المتألهين را به‌طور اختصار بيان كرده و بيشتر در بيان آراى فلسفى خاص او ، كلمات شيخ الرئيس را نيز ذكر كرده تا مقايسه‌اى هم بين تحقيقات آخوند و عقايد فلسفى ديگران شده باشد .

--> ( 1 ) . E . Brown . ( 2 ) . Brokelman .